Grapa Bartonkowa

Grapa Bartonkowa to niewysoki, lecz charakterystyczny szczyt w Beskidzie Żywieckim, wznoszący się na wysokość 671 m n.p.m. w powiecie suskim, na terenie gminy Zawoja. Choć nie należy do najwyższych w regionie, wyróżnia się malowniczym położeniem w grzbiecie oddzielającym dolinę Skawicy od potoku Mosorne. Jej stoki porasta głównie las mieszany, a z niektórych miejsc roztaczają się widoki na okoliczne pasma, w tym Babią Górę. Nazwa szczytu nawiązuje do lokalnego określenia „grapa”, oznaczającego strome zbocze lub grzbiet, co dobrze oddaje jej ukształtowanie terenu.

Szczyt nie posiada szczególnych walorów przyrodniczych czy historycznych udokumentowanych w źródłach, ale jego znaczenie turystyczne wynika z przebiegających tędy szlaków. Grapa Bartonkowa leży na trasie jednego z najważniejszych beskidzkich szlaków – „Ostatniej wycieczki kard. Karola Wojtyły”, który upamiętnia wędrówkę przyszłego papieża Jana Pawła II z Skawicy na przełęcz Krowiarki w 1978 roku. To sprawia, że góra stała się miejscem pielgrzymek turystów i wiernych, szczególnie w kontekście lokalnej tradycji pątniczej.

Na Grapę Bartonkową można wejść dwoma szlakami. Pierwszy, „Skawica – Przełęcz Kucałowa” (7,15 km, trudność średnia), prowadzi przez lasy i polany, oferując spokojny spacer z możliwością obserwacji przyrody. Drugi, „Ostatnia wycieczka kard. Karola Wojtyły: Skawica – przełęcz Krowiarki” (16,16 km, trudność wysoka), to dłuższa i bardziej wymagająca trasa, łącząca elementy turystyki pieszej z historycznym dziedzictwem. W pobliżu, w odległości niespełna 3 km, znajduje się Schronisko PTTK na Hali Krupowej, które stanowi dogodny punkt wypadowy lub miejsce odpoczynku po wędrówce.

W okolicy szczytu nie ma wyznaczonych punktów widokowych czy rezerwatów, ale sama trasa na Grapę Bartonkową oferuje kontakt z typową beskidzką przyrodą – lasami bukowo-jodłowymi i polanami, na których w sezonie letnim można spotkać pasące się owce. Szczyt jest również dobrym miejscem dla tych, którzy szukają ciszy i oddalenia od bardziej uczęszczanych beskidzkich atrakcji, zachowując jednocześnie bliskość kulturowych i historycznych ścieżek regionu.