Historia Gmina Zawoja
XVI w. (przed 1593)
Skawica jest dużą wsią letniskową, powstałą pod koniec XVI wieku.
Skawicazsskawica.szkolnastrona.pl
1646
W dokumentach lustracyjnych starostwa lanckorońskiego pojawiła się wzmianka o nowo założonej Zawoi (świeżo osadzone Zawoje) jako wsi wolnej od pańszczyzny.
1689
W księdze dochodów proboszczowskich widnieje wpis: *Gorna Skawicza alias Zawoja*.
Zawojapl.wikipedia.org
1700
W księdze dochodów proboszczowskich widnieje wieś *Zawoia na Skawiczy*.
Zawojapl.wikipedia.org
XVIII w.
W Zawoi Policzne stoi murowana kaplica pw. św. Jana Chrzciciela, tzw. zbójnicka, nakryta gontowym dachem z cebulastą banią.
1757–1759
W latach 1757–1759 wzniesiono drewniany kościół parafialny pw. św. Klemensa papieża, ufundowany przez hr. Jana Wielopolskiego. W 1888 r. zastąpiono go nowym drewnianym kościołem ufundowanym przez arcyksięcia Albrechta Habsburga — to ta późniejsza, przebudowana świątynia jest uznawana za jeden z obszerniejszych drewnianych kościołów w regionie.
1817
Niedaleko miejsca, gdzie obecnie wznosi się kościół, zbudowano niewielką domkową kapliczkę, istniejącą do dziś.
Skawicazsskawica.szkolnastrona.pl
1836
Zawoja stała się odrębną miejscowością (31 sierpnia). Powstała również stylowa drewniana karczma z podcieniami od frontu, rozebrana w 2003 roku.
1836
Urzędowo wyodrębniono Zawoję jako oddzielną wieś.
1839
Skarb austriacki sprzedał Zawoję hrabiemu Filipowi Saint-Genois d’Anneaucourt.
1847
Okolicę nawiedził głód, który doprowadził do powstania ognisk tyfusu i cholery.
Zawojapl.wikipedia.org
XIX w.
W Zawoi Wilcznej działała fabryka zapałek i tartak parowy, a w Zawoi Centrum funkcjonował ośrodek produkcji żelaza wspomagający hutę w Makowie Podhalańskim — oba rozwinęły się w XIX w. Drewniany kościół parafialny pw. św. Klemensa pochodzi z lat 1757–1759, a obecna jego forma powstała po przebudowie w 1888 r.; jest zaliczany do większych drewnianych kościołów południa Polski, jednak informacja o wzorowania na architekturze szwajcarskiej nie jest potwierdzona przez wiarygodne źródła.
1853
Likwidacja serwitutów do pastwisk i poboru drewna w lasach doprowadziła do utraty połowy terenów wypasowych i upadku gospodarki szałaśniczej.
Zawojapl.wikipedia.org
1878
Habsburgowie żywieccy wykupili Zawoję od Maurycego, syna hrabiego Filipa Saint-Genois d’Anneaucourt.
1888
Kościół parafialny pw. św. Klemensa papieża został gruntownie przebudowany w miejscu starszego, drewnianego kościoła.
1905–1908
W Zawoi Mosornem zbudowano drewnianą kaplicę pw. Matki Bożej Anielskiej.
1906
Powstała Chata Zapałowicza na polanie Markowe Szczawiny.
Zawojaug.zawoja.pl
1924
Habsburgowie żywieccy przekazali Zawoję Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie.
1926
W Zawoi Wilcznej zbudowano murowaną kaplicę pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.
1928
Miejscowość zaczęła nabierać charakteru letniskowego dzięki staraniom Komisji Klimatycznej.
1930
Polichromię w kościele parafialnym pw. św. Klemensa wykonali dwaj artyści krakowscy: Zygmunt Milli i Marian Arczyński.
Zawojapl.wikipedia.org
1936
Powstała kaplica św. Andrzeja Boboli z kamienia łamanego.
Zawojablog.wakacyjnyplan.pl
1938
Rozpoczęto budowę kościoła w Skawicy.
Skawicazsskawica.szkolnastrona.pl
1945–1991
W Zawoi funkcjonowała strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza.
Zawojapl.wikipedia.org
1952
Erygowano parafię w Skawicy.
Skawicazsskawica.szkolnastrona.pl
1954
Utworzono Babiogórski Park Narodowy (rozporządzenie RM z 30 października 1954 r.), którego siedziba mieści się w Zawoi (Zawoja Barańcowa) — brak potwierdzenia, że pierwotnie zlokalizowano ją w Zawoi Markowej.
1969
Na północnym stoku Policy rozbił się samolot An-24 PLL LOT, w katastrofie zginęły 53 osoby.
Zawojapl.wikipedia.org
1975–1998
Miejscowość leżała na obszarze województwa bielskiego.
Skawicapl.wikipedia.org
1975–1998
Zawoja należała administracyjnie do województwa bielskiego.
Zawojapl.wikipedia.org
1991
Strażnicę w Zawoi przejęła Straż Graniczna.
Zawojapl.wikipedia.org
2003
W Zawoi Policznem od 2003 roku działa kolej krzesełkowa na Mosorny Groń. W tym samym roku rozebrano stylową drewnianą karczmę z podcieniami z 1836 roku — z zamiarem przeniesienia jej na nowe miejsce.
2008
Liczba ludności Skawicy wynosiła 2629.
Skawicapl.wikipedia.org
współczesność
Zawoja posiada nowoczesną bazę turystyczną, w tym Skansen na Markowych Rówieńkach, Muzeum Babiogórskie oraz liczne sołectwa (np. Zawoja Centrum – 2104 mieszkańców, Zawoja Mosorne – 889 mieszkańców). Organizowane są szkółki narciarskie na stokach Mosornego Gronia i Stacji Czatoża.
Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.
Miejscowości w gminie
Szczyty w okolicy
Babia Góra1724 m n.p.m.
Kępa1521 m n.p.m.
Sokolica1367 m n.p.m.
Kiczorka1298 m n.p.m.
Brożki1236 m n.p.m.
Kocia Łapa1182 m n.p.m.
Głowniak1093 m n.p.m.
Mosorny Groń1047 m n.p.m.
Kopisty1042 m n.p.m.
Kiczorka1013 m n.p.m.
Jaworzyna940 m n.p.m.
Kiczora905 m n.p.m.
Kolędówka884 m n.p.m.
Solnisko882 m n.p.m.
Wełczoń879 m n.p.m.
Obłak869 m n.p.m.
Ciekawe miejsca
Babiogórskie Centrum Kultury w Zawoi / Biblioteka PublicznaKultura 3,6 km
Chatka Stracona PolanaNoclegi 2,5 km
Hala BarankowaPrzyroda 2,6 km
Karczma Dzika ChataJedzenie 700 m
Karmelitański Dom Gościnny w ZawoiNoclegi 7,8 km
Przełęcz Jałowiecka PółnocnaPrzyroda
Przełęcz Jałowiecka skrzyżowanie szlakówPrzyroda
Przelecz PrzegibPrzyroda
Przełęcz Tabakowe SiodłoPrzyroda
Schronisko PTTK Markowe SzczawinyNoclegi 4,7 km
Siedlisko Babia GóraJedzenie 1,9 km
Skansen im. Józefa ŻakaKultura 2,8 km
Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Gmina Zawoja.