Skaľanka / Skalanka

Skalanka (867 m n.p.m.) to szczyt w Grupie Wielkiej Raczy, położony na granicy polsko-słowackiej w Beskidzie Żywiecko-Kisuckim. Przez szczyt przebiega Wielki Europejski Dział Wodny, a sama Skalanka znajduje się pomiędzy Przełęczą Zwardońską a Beskidem Wrzeszczowskim, oddzielona od niego Przełęczą Graniczne. Wschodnie stoki opadają ku źródłom potoku Słanica, gdzie leżą osiedla Zwardonia – Gomułka i Lastoczka. To jedno z charakterystycznych miejsc w okolicy, często odwiedzane przez turystów pieszych i narciarzy.

Szlaki i turystyka

Przez Skalankę przebiega czerwony szlak turystyczny Zwardoń – Skalanka – Kikula – Magura – Wielki Przysłop – Wielka Racza, który omija jednak sam wierzchołek, prowadząc wschodnimi (polskimi) stokami. Na południowo-wschodnim zboczu, przy szlaku, znajduje się Studencki Schron Turystyczny „Skalanka” – drewniany, piętrowy budynek z około 30 miejscami noclegowymi, zarządzany przez Stowarzyszenie Klub Miłośników Turystyki GRZMOT-ODRODZENIE. Schronisko jest ważnym punktem wypadowym na okoliczne szczyty, w tym na Wielką Raczę. W pobliżu działa również prywatne schronisko „Pod Skalanką”.

Narciarstwo

Stoki Skalanki są uznawane za najbardziej atrakcyjne dla narciarzy w Zwardoniu. Znajdują się tu cztery wyciągi narciarskie (dwa orczykowe i dwa talerzykowe) o długości od 250 do 800 metrów, obsługujące łatwe i średnio trudne trasy. Wyciągi czynne są codziennie od godziny 9:00 do zmroku. W latach 30. XX wieku planowano tu budowę dużej skoczni narciarskiej, jednak plany te nie zostały zrealizowane.

Przyroda i krajobraz

Skalanka leży w sercu Worka Raczańskiego, znanego z bogatej flory i fauny. Wschodnie stoki porasta las mieszany, a w wyższych partiach występują naturalne polany. Ze stoków roztaczają się widoki na dolinę Słanicy, osiedla Zwardonia oraz słowackie pasma górskie. Szczyt jest również punktem wypadowym na słowacką stronę, gdzie rozciągają się doliny Skaliczanki i Wrzeszczówki.