Wełczoń

Wełczoń (879 m n.p.m.) – jeden z charakterystycznych szczytów w zachodniej części Pasma Jałowieckiego w Beskidzie Żywieckim, położony na terenie gminy Zawoja (powiat suski). Choć nie należy do najwyższych w regionie, wyróżnia się stromymi stokami i malowniczym położeniem nad doliną Skawicy, stanowiąc ważny punkt orientacyjny dla turystów przemierzających ten fragment Beskidów.

Szczyt Wełczonia jest zbudowany z fliszu karpackiego, typowego dla całego pasma, z przewagą piaskowców i łupków. Jego stoki porasta głównie buczyna karpacka, a w niższych partiach – lasy mieszane. W okolicy szczytu znajdują się niewielkie jaskinie (w odległości ok. 950–1030 m) oraz źródła (do 1 km od wierzchołka), co świadczy o urozmaiconej rzeźbie terenu i lokalnych procesach krasowych. Choć nie ma tu rezerwatów przyrody, okolice Wełczonia wchodzą w skład Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Żywieckiego, co podkreśla ich wartość przyrodniczą. Nazwa szczytu może pochodzić od słowa „wełniak” – dawniej używanego określenia na owcę, co nawiązuje do pasterskiej przeszłości regionu, choć brak jednoznacznych źródeł potwierdzających tę etymologię.

Na Wełczoń prowadzą dwa szlaki turystyczne z bazy danych:

• Zawoja – Lachowice (12,8 km, trudność: trudny) – dłuższa trasa, łącząca Zawoję z sąsiednią miejscowością, biegnąca przez grzbiet Pasma Jałowieckiego z licznymi podejściami i panoramami;
• Zawoja Wełcza – Zawoja Małe Widełki (4,66 km, trudność: łatwy) – krótsza, rodzinna trasa, idealna na spacer, prowadząca przez lasy i polany z widokami na dolinę Skawicy.

W bezpośrednim sąsiedztwie szczytu warto zwrócić uwagę na jaskinie (choć niedostępne dla turystów) oraz źródła, które są ciekawym elementem lokalnej geologii. Brak schronisk w okolicy sprawia, że Wełczoń jest miejscem bardziej dla miłośników dzikiej przyrody niż dla turystów szukających infrastruktury. Najbliższe schroniska znajdują się w dalszych częściach Pasma Jałowieckiego lub na Babiej Górze, oddalonej o ok. 10 km na wschód. Ze szczytu roztacza się widok na okoliczne szczyty, w tym Jałowiec (1111 m) i Kiczorę (905 m), a przy dobrej pogodzie widać nawet Tatry.