Sitkowa Grapa

Sitkowa Grapa – niepozorny szczyt z bogatą historią w sercu Beskidu Żywieckiego

Sitkowa Grapa (653 m n.p.m.) to niewysoki, lecz malowniczy szczyt położony w gminie Zawoja (powiat suski), w zachodniej części Pasma Jałowieckiego. Choć nie imponuje wysokością, stanowi ważny punkt na mapie turystycznej regionu – zarówno ze względu na swoje położenie w pobliżu szlaków łączących Suche Beskidzkie z Zawoją, jak i rolę w historii beskidzkiej turystyki. Nazwa „Grapa” (od staropolskiego grapa – stroma skała, urwisko) sugeruje charakterystyczne ukształtowanie terenu, choć w przypadku tego szczytu dominują raczej łagodne stoki porośnięte lasem mieszanym.

Szczyt jest ściśle związany z postacią Hugona Zapałowicza, pioniera turystyki w Beskidach, który w 1906 roku wyznakował jeden z najstarszych szlaków w regionie – czerwony szlak z Suchej Beskidzkiej do Zawoi. Choć trasa ta omija sam wierzchołek Sitkowej Grapy, prowadzi jej stokami (ok. 767 m n.p.m. na Magurce, sąsiednim szczycie), co czyni ją ważnym elementem lokalnej sieci szlaków. Warto dodać, że okolice Sitkowej Grapy były dawniej terenem wypasu owiec, a ślady pasterskiej przeszłości można dostrzec w układzie polan i dróg leśnych. Dziś szczyt pozostaje stosunkowo mało uczęszczany, co sprzyja obserwacji przyrody – na jego zboczach spotkać można m.in. rzadkie gatunki roślin, takie jak storczyki czy lilia złotogłów.

Jak wejść na Sitkową Grapę? Na szczyt nie prowadzi bezpośredni szlak, ale można do niego dotrzeć z kilku kierunków, korzystając z istniejących tras:

• Szlak czerwony „Sucha Beskidzka PKP – Zawoja Marszałki” (11,03 km, trudność średnia) – najpopularniejsza trasa, wiodąca z Suchej Beskidzkiej przez przełęcz Przysłop i stoki Sitkowej Grapy. Szlak ten, wyznakowany przez Hugona Zapałowicza, jest doskonałą opcją dla tych, którzy chcą poznać historię beskidzkiej turystyki. Czas przejścia: ok. 4 godziny.
• Szlak niebieski „Skawica – Przełęcz Kucałowa” (7,15 km, trudność średnia) – trasa rozpoczynająca się w Skawicy, prowadząca przez lasy i polany w kierunku przełęczy Kucałowej. Choć omija sam szczyt, pozwala zbliżyć się do jego stoków od strony wschodniej.
• Szlak czarny „Ostatnia wycieczka kard. Karola Wojtyły” (16,16 km, trudność duża) – dłuższa trasa, upamiętniająca wędrówkę przyszłego papieża Jana Pawła II. Prowadzi m.in. przez przełęcz Krowiarki i stoki Sitkowej Grapy, oferując rozległe widoki na Babią Górę i Pasmo Jałowieckie.

W pobliżu szczytu (ok. 2,3 km) znajduje się Karmelitański Dom Gościnny w Zawoi, prowadzony przez zakon karmelitów bosych. To miejsce idealne na odpoczynek po wędrówce, z możliwością skorzystania z posiłku i noclegu. Warto również zwrócić uwagę na kościół św. Klemensa w Zawoi (ok. 3 km od szczytu), zbudowany w 1888 roku w unikatowym stylu tyrolsko-skandynawskim, który wyróżnia się na tle innych beskidzkich świątyń.

Sitkowa Grapa to szczyt dla tych, którzy cenią sobie spokój i historię. Choć nie oferuje spektakularnych widoków, stanowi ważny element beskidzkiego krajobrazu – zarówno przyrodniczego, jak i kulturowego.