Judaszka

Judaszka (841 m n.p.m.) – niewysoki, lecz charakterystyczny szczyt w Beskidzie Żywieckim, położony w granicach gminy Maków Podhalański (powiat suski). Należy do Pasma Jałowieckiego, rozciągającego się między dolinami Skawy i Koszarawy. Choć nie imponuje wysokością, wyróżnia się malowniczymi stokami porośniętymi lasami bukowo-jodłowymi oraz licznymi formacjami skalnymi, które nadają mu unikalny charakter w tej części Beskidów.

Szczyt i jego okolice obfitują w geologiczne osobliwości. Na stokach Judaszki znajduje się kilkanaście głazów narzutowych – pozostałości po zlodowaceniu, które nadają krajobrazowi surowy, nieco tajemniczy wygląd. Wśród nich wyróżniają się zwłaszcza te zlokalizowane w odległości 500–1400 m od wierzchołka, niektóre osiągające kilka metrów średnicy. W pobliżu szczytu odkryto również dwie jaskinie (ok. 600–650 m od wierzchołka) – niewielkie, ale cenne z punktu widzenia geomorfologii, świadczące o procesach krasowych zachodzących w tym rejonie. Na stokach biją liczne źródła (ponad 15 udokumentowanych), z których część tworzy niewielkie potoki spływające ku dolinom Skawy i Koszarawy. Nazwa szczytu, choć niejasna etymologicznie, może nawiązywać do legend o ukrytych skarbach lub zdradzieckich miejscach – motyw często spotykany w beskidzkim folklorze.

Na Judaszkę nie prowadzą typowe szlaki turystyczne, co czyni ją miejscem dla bardziej doświadczonych wędrowców. Najbliższe podejścia możliwe są trasami eksperckimi (oznaczenie trudności: EXPERT), które wymagają orientacji w terenie i dobrej kondycji. Najkrótsza opcja to fragment szlaku „Wysoka – Kojszówka PKP” (22,99 km, przechodzący zaledwie 38 m od wierzchołka), łączącego szczyty Pasma Jałowieckiego z doliną Skawy. Alternatywnie można wybrać „Sularzówka – Cupel” (28,47 km, odległość od szczytu: 969 m), który biegnie przez sąsiednie wzniesienia, oferując rozległe widoki na Beskid Makowski i Żywiecki. Brak schronisk w bezpośrednim sąsiedztwie sprawia, że Judaszka jest celem raczej dla jednodniowych wypraw z pobliskich miejscowości, takich jak Maków Podhalański czy Juszczyn.

W okolicy warto zwrócić uwagę na źródła bijące u podnóży szczytu – niektóre z nich, jak te oddalone o 278–356 m od wierzchołka, są łatwo dostępne i stanowią doskonałe miejsce na odpoczynek. Wędrując stokami, można natknąć się na ślady dawnej gospodarki pasterskiej, m.in. zarastające polany czy resztki kamiennych murków. Choć Judaszka nie należy do najpopularniejszych szczytów Beskidu Żywieckiego, jej dzika, nieuczęszczana przyroda i geologiczne atrakcje przyciągają miłośników ciszy oraz poszukiwaczy mniej znanych zakątków gór.