Co w BeskidachCo w Beskidach
Gmina

Gmina Zembrzyce

297595 m n.p.m.
5
Szczytów
5
Miejscowości
4
Atrakcji
Odkryj okolicę
Wyspa 3D — Gmina ZembrzyceN
Najwyższy szczyt
Żmijowa · 595 m
Różnica wysokości
298 m

Historia Gmina Zembrzyce

Postacie i wątki:
II wojna światowa
Budynek dworski z 1809 roku w Śleszowicach został zrujnowany i rozebrany przez Niemców. Niemcy dokonali deportacji mieszkańców wsi do obozów pracy przymusowej w Rzeszy, a na ich miejsce sprowadzono osadników niemieckich.
XIV w.
Śleszowice powstały w pierwszej połowie XIV wieku w wyniku polskiej akcji kolonizacyjnej w dolinie Skawy — na ziemiach nadanych przez księcia oświęcimskiego Jana I Scholastyka około 1333 roku.
XIV w.
Tarnawa Dolna powstała w okresie zasiedlenia doliny Skawy.
Tarnawa Dolnabeskidmaly.pl
2. połowa XIV wieku
Wieś istniała już prawdopodobnie w 2. połowie XIV wieku, kiedy to w dokumentach pojawia się niejaki Jan Szaszko ze Śleszowic.
II połowa XV w.
Marcówka została osadzona prawdopodobnie w II połowie XV w. przez Wołochów, którzy zakładali w lasach tzw. zarębki tj. osiedla powstałe w wyniku wykarczowania lasu.
XV w.
Śleszowice stanowiły wówczas wieś królewską podległą zamkowi w Barwałdzie. Wieś należała do parafii w Wadowicach, później do parafii w Mucharzu.
Śleszowicepl.wikipedia.org
XV/XVI w.
Powstanie wsi Marcówka związane z osadnictwem pasterzy wołoskich.
Marcówkazembrzyce.pl
2. połowa XV wieku
Posąg Matki Boskiej Bolesnej, w latach osiemdziesiątych XX wieku przeniesiony do kościoła w Śleszowicach.
Śleszowicebeskidmaly.pl
1493
Marcówka należała do Stanisława Słupskiego, właściciela Suchej, Stryszawy i Stryszowa.
XVI w.
Właścicielem Tarnawy Dolnej był arianin Jan Przypkowski, który uwolnił chłopów od pańszczyzny.
Tarnawa Dolnabeskidmaly.pl
XVI w.
Wystrój i wnętrze części „Drewutni” w Bacówce stylizowane są na XVI-wieczną gospodę (oberżę), wykonaną z cegły glinianej, suszonej na słońcu z domieszką słomy.
XIII–XVI w.
Powstały pozostałości wału oraz fosy o szerokości ok. 2-3 metrów i głębokości do 2 metrów na miejscu dawnego grodu z okresu kultury łużyckiej.
XIV–XVII w.
Śleszowice od XIV w. były początkowo w posiadaniu szlachty (m.in. ród Szaszkiewiczów), jednak w połowie XVI w. przeszły w ręce królewskie i zostały włączone do starostwa barwałdzkiego, dzierżawionego m.in. przez Komorowskich. Własność prywatna drobnej szlachty (Górne i Dolne Śleszowice) powróciła od XVIII w.
XVII w.
Tarnawa Górna założona została w ramach akcji osiedleńczej prowadzonej przez Komorowskich, najpóźniej w XVII wieku, w wyniku osadnictwa pasterzy wołoskich.
XVII w.
Tarnawa Górna była w posiadaniu prywatnych właścicieli, którzy z upływem czasu wielokrotnie się zmieniali.
Tarnawa Górnazembrzyce.pl
XVI lub XVII w.
Powstała Figurka i Kapliczka Św. Onufrego, patrona wędrowników na szczycie góry Chełm.
1709
Marcówka przeszła w ręce Anny Konstancji Wielopolskiej herbu Starykoń z Suchej.
1749
Powstała kaplica, w której 17 maja 1959 r. spotkał się z mieszkańcami wsi podczas wizytacji duszpasterskiej biskup Karol Wojtyła.
Śleszowicepl.wikipedia.org
XVIII w.
Kaplica z 1749 roku z figurą Chrystusa Upadającego pod Krzyżem z XVIII wieku.
Śleszowicebeskidmaly.pl
1772–1918
Śleszowice były wioską w Galicji austriackiej w obwodzie wadowickim.
Śleszowicepl.wikipedia.org
1778
Kamienny słup z Chrystusem w koronie cierniowej z figurą Chrystusa Frasobliwego.
Śleszowicebeskidmaly.pl
1809
Rodzina Gabrysiewiczów wzniosła drewniany dwór konstrukcji zrębowej nakryty dachem łamanym tzw. polskim.
1830
Tekla Gabrysiewicz była właścicielką Śleszowic.
1840–1843
W Tarnawie Dolnej zbudowano starszą drewnianą budowlę kościelną staraniem miejscowego kolatora hr. Jana Kantego Wielopolskiego.
1840
Przy kościele w Tarnawie Dolnej utworzono samodzielną kapelanię.
1846
W kościele w Tarnawie Dolnej znajduje się obraz „Zwiastowanie” malowany przez Józefa Maultza.
1847
Powstała kaplica z cennym posągiem Matki Boskiej Bolesnej, datowanym na 2. połowę XV wieku, oraz figurą Matki Bożej Niepokalanie Poczętej.
1848
W Tarnawie Dolnej utworzono samodzielną, niezależną od kościoła mucharskiego parafię.
XIX w.
Ludność Tarnawy Górnej utrzymywała się głównie z rolnictwa, pracując w bardzo trudnych i prymitywnych warunkach, używając sierpów, cepów, motyk, soch i radł. Główne pożywienie stanowił ziemniak, z którego sporządzano kluski, placki oraz kulasę ziemniaczaną.
Tarnawa Górnasucha24.pl
XIX w.
W XIX wieku powoli zanikał piękny strój góralski wśród mieszkańców Tarnawy Górnej, którzy zbliżyli się ubiorem do miejskiego. Dawniej, wewnątrz chaty zazwyczaj z jednej strony usytuowana była izba, z drugiej komora i obora, a zamożniejsi gospodarze posiadali dwie izby.
Tarnawa Górnasucha24.pl
XIX w.
Ludność Tarnawy Dolnej utrzymywała się głównie z rolnictwa, pracując w bardzo trudnych i prymitywnych warunkach, używając sierpów, cepów, motyk, soch i radł.
Tarnawa Dolnasucha24.pl
XIX w.
Główne pożywienie mieszkańców Tarnawy Dolnej stanowił ziemniak, z którego sporządzano różne potrawy, a białe pieczywo należało do rzadkości.
Tarnawa Dolnasucha24.pl
XIX w.
W XIX wieku w Tarnawie Dolnej powoli zanikał piękny strój góralski, a mieszkańcy zbliżyli się ubiorem do miejskiego.
Tarnawa Dolnasucha24.pl
lata 90. XIX w.
Wieś liczyła 133 domy i 879 mieszkańców, posiadała tartak i 5 karczm. Wewnątrz chaty zazwyczaj z jednej strony usytuowana była izba, z drugiej komora i obora, a zamożniejsi gospodarze posiadali dwie izby.
XIX w.
Mieszkańcy Śleszowic zbliżyli się ubiorem do miejskiego, co spowodowało powolny zanik pięknego stroju góralskiego. Ludność utrzymywała się głównie z rolnictwa, pracując w bardzo trudnych i prymitywnych warunkach, używając sierpów, cepów, motyk, soch i radł. Główne pożywienie stanowił ziemniak, z którego sporządzano kluski, placki oraz kulasę ziemniaczaną.
Śleszowicesucha24.pl
XIX w.
W Tarnawie Dolnej znajdują się dwie murowane kaplice z figurami Chrystusa Frasobliwego.
Tarnawa Dolnabeskidmaly.pl
XIX w.
W Tarnawie Dolnej znajduje się posąg Chrystusa Upadającego pod Krzyżem.
Tarnawa Dolnabeskidmaly.pl
XIX w.
W Tarnawie Dolnej rosną dwie okazałe lipy – pomnik przyrody.
Tarnawa Dolnabeskidmaly.pl
XIX/XX w.
Śleszowice górne stanowiły własność Gabrysiewiczów, a Śleszowice dolne były własnością Mehlów. Nastąpiła emigracja części mieszkańców wsi do Ameryki.
Śleszowicepl.wikipedia.org
1855
Andrzej Gabrysiewicz był właścicielem Śleszowic.
po 1867
Śleszowice należały do powiatu wadowickiego.
Śleszowicepl.wikipedia.org
1878–1882
W Tarnawie Dolnej wzniesiono obecny murowany kościół staraniem mieszkańców i właściciela wsi hr. Władysława Branickiego.
1879
Kapliczka wzniesiona została z fundacji mieszkańców wsi Marcówka.
1882
Kościół w Tarnawie Dolnej został konsekrowany przez bpa krakowskiego Albina Dunajewskiego.
1882
Powstanie „Bacówki u Harnasia”, miejsca stylizowanego na dziewiętnastowieczną chatę, prezentującego tradycyjny wystrój i atmosferę regionu.
1897
Dawniej, wewnątrz chaty w Tarnawie Górnej zazwyczaj z jednej strony usytuowana była izba, z drugiej komora i obora, a zamożniejsi gospodarze posiadali dwie izby.
Tarnawa Górnasucha24.pl
1897
Dawniej, wewnątrz chaty w Tarnawie Dolnej zazwyczaj z jednej strony usytuowana była izba, z drugiej komora i obora, a zamożniejsi gospodarze posiadali dwie izby.
Tarnawa Dolnasucha24.pl
1899
Józef Gabrysiewicz był właścicielem Śleszowic.
1916
W Tarnawie Górnej znajduje się murowana kaplica z tego roku.
Tarnawa Górnabeskidmaly.pl
1920
Właściciel folwarku w Śleszowicach (syn Józefa Gabrysiewicza) zginął podczas wojny polsko-bolszewickiej.
1926
Dwór i część majątku w Śleszowicach została sprzedana rodzinie Piątków przez Aleksandrę Smolarską.
1927
Kapliczka została gruntownie odnawiana.
1936
Adolf Mraczny wzniósł willę w Śleszowicach na miejscu dawnego dworu oraz zbudował zespół budynków, w tym murowany ośrodek zdrowia i drewniany pensjonat.
1939
Śleszowice zostały włączone do powiatu bielskiego w Rzeszy. Część mieszkańców została przesiedlona w okolice województwa lubelskiego.
Śleszowicepl.wikipedia.org
1945–1975
Śleszowice znajdowały się w województwie krakowskim.
Śleszowicepl.wikipedia.org
1954–1961
Wieś była siedzibą władz gromady Śleszowice.
Śleszowicepl.wikipedia.org
1975–1998
Miejscowość położona była w województwie bielskim.
1975–1998
Miejscowość położona była w województwie bielskim.
Tarnawa Dolnabeskidmaly.pl
2. połowa XX wieku
Wraz z sąsiednimi wsiami wchodzi w skład powiatu suskiego.
Śleszowicebeskidmaly.pl
1981
W Śleszowicach rozpoczęto budowę kościoła.
Śleszowicepl.wikipedia.org
1996
Konsekrowano kościół, tworząc niezależną od Mucharza parafię pw. Matki Bożej Częstochowskiej.
Śleszowicepl.wikipedia.org
2014
Bacówka otrzymała tytuł „Najlepsze gospodarstwo edukacyjne Małopolski”.
lata międzywojenne
Wybudowano willę Plutówka, obszerną willę modrzewiową z werandą.
Śleszowicepl.wikipedia.org
okres kultury łużyckiej – późne średniowiecze
Na terenie wzgórza Zamczysko prowadzone były badania archeologiczne, obejmujące znaleziska archeologiczne z tego okresu.

Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.

Legendy i podania

Tradycje zbójnickie w Marcówce (Marcówka) W Marcówce, w „Bacówce u Harnasia”, kultywuje się tradycje zbójnickie górali beskidzkich, organizując „Zbójnickie szpasy” – zabawy nawiązujące do dawnych zwyczajów, takie jak rzut toporem, strzelanie z łuku czy gra na trombicie.

Zamek na górze Zamczysko (Zembrzyce) Książęta oświęcimscy wystawili na górze Zamczysko obronny zamek, strzegący przeprawy przez Skawę. Po zamku pozostały nieliczne ślady, a wzniesienie do dziś nosi nazwę Zamczysko.

Garbarze z jeńcami tatarskimi (Zembrzyce) Biegłość mieszkańców Zembrzyc w garbarstwie wywodzi się z tradycji, według której osadzono tu jeńców tatarskich. Przekazali oni swoje umiejętności miejscowej ludności.

Zapadnięty kościół w Marcówce (Zembrzyce) Według miejscowej legendy, na skutek zbrodni popełnionej przez mieszkańców Marcówki – zabójstwa księdza Józefa Dembińskiego – zapadł się pod ziemię kościół, którego budowę rozpoczął.

Legenda o Świętym Onufrym (Zembrzyce) Z kapliczką Świętego Onufrego wiąże się podanie o ubogim chłopie z Marcówki, który codziennie prosił świętego o wyciągnięcie z biedy. Zniechęcony brakiem reakcji, uderzył świętego, co doprowadziło do odkrycia skarbów zbójników ukrytych w postumencie.

Pochodzenie nazwy Zembrzyce (Zembrzyce) Nazwa wsi Zembrzyce pochodzi od staropolskiego słowa „ząbr” oznaczającego żubra. Pierwotna nazwa osady brzmiała Zubrzic lub Zubrzice.

Obraz Matki Boskiej Zembrzyckiej (Zembrzyce) W ołtarzu głównym kościoła w Zembrzycach znajdował się słynący łaskami obraz Matki Boskiej Zembrzyckiej, wzorowany na czeskim wizerunku Madonny Budlebskiej, w Polsce zwanej Piekarską.

Miejscowości w gminie

Marcówka
Miejscowość
Śleszowice
Miejscowość
Tarnawa Dolna
Miejscowość
Tarnawa Górna
Miejscowość
Zembrzyce
Miejscowość

Szczyty w okolicy

Żmijowa595 m n.p.m.
Prorokowa Góra584 m n.p.m.
Zamczysko545 m n.p.m.
Bacowskie Wierchy540 m n.p.m.
Lipowa481 m n.p.m.

Ciekawe miejsca

Centrum Rekreacji i Wypoczynku "Nad Paleczką" w ZembrzycachSport 50 m
Gminne Centrum Kultury i Czytelnictwa. BibliotekaKultura 0 m
Parking leśnyParking
Plac Zabaw przy Centrum Rekreacji i Wypoczynku w ZembrzycachDla dzieci 50 m

Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Gmina Zembrzyce.