Co w BeskidachCo w Beskidach
Miejscowość

Marcówka

309481 m n.p.m.

Marcówka to wieś o korzeniach sięgających II połowy XV wieku.

1
Szczytów
5
Atrakcji
309–481 m
Wysokość
Odkryj okolicę
Wyspa 3D — MarcówkaN
Najwyższy szczyt
Lipowa · 481 m
Różnica wysokości
172 m

Historia Marcówka

II połowa XV w.
Marcówka została osadzona prawdopodobnie w II połowie XV w. przez Wołochów, którzy zakładali w lasach tzw. zarębki tj. osiedla powstałe w wyniku wykarczowania lasu.
XV/XVI w.
Powstanie wsi Marcówka związane z osadnictwem pasterzy wołoskich.
1493
Marcówka należała do Stanisława Słupskiego, właściciela Suchej, Stryszawy i Stryszowa.
XVI w.
Wystrój i wnętrze części „Drewutni” w Bacówce stylizowane są na XVI-wieczną gospodę (oberżę), wykonaną z cegły glinianej, suszonej na słońcu z domieszką słomy.
XVI lub XVII w.
Powstała Figurka i Kapliczka Św. Onufrego, patrona wędrowników na szczycie góry Chełm.
1709
Marcówka przeszła w ręce Anny Konstancji Wielopolskiej herbu Starykoń z Suchej.
1879
Kapliczka wzniesiona została z fundacji mieszkańców wsi Marcówka.
1882
Powstanie „Bacówki u Harnasia”, miejsca stylizowanego na dziewiętnastowieczną chatę, prezentującego tradycyjny wystrój i atmosferę regionu.
1927
Kapliczka została gruntownie odnawiana.
2014
Bacówka otrzymała tytuł „Najlepsze gospodarstwo edukacyjne Małopolski”.

Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.

Legendy i podania

Tradycje zbójnickie w Marcówce W Marcówce, w „Bacówce u Harnasia”, kultywuje się tradycje zbójnickie górali beskidzkich, organizując „Zbójnickie szpasy” – zabawy nawiązujące do dawnych zwyczajów, takie jak rzut toporem, strzelanie z łuku czy gra na trombicie.

Szczyty w okolicy

Lipowa481 m n.p.m.

Ciekawe miejsca

Centrum Rekreacji i Wypoczynku "Nad Paleczką" w ZembrzycachSport
Gminne Centrum Kultury i Czytelnictwa. BibliotekaKultura
Plac Zabaw przy Centrum Rekreacji i Wypoczynku w ZembrzycachDla dzieci

Centralnym punktem Marcówki jest Bacówka u Harnasia – chata z 1882 roku, która zachowała się w niemal niezmienionym, XIX-wiecznym kształcie. Wnętrze podzielone jest na kilka pomieszczeń, każde z innym klimatem. W *izbie do spania z kuchnią* stoi zabytkowy, wciąż działający piec chlebowy opalany drewnem. *Salon* o wystroju myśliwskim wyposażono w kominek i antresolę, a *Drewutnia* – sala biesiadna zbudowana z cegły glinianej suszonej na słońcu – nawiązuje do XVI-wiecznych oberży. W bacówce znajduje się też sauna oraz *Zbójnicka Chata*, gdzie serwuje się regionalne potrawy: kwaśnicę babiogórską, prażuchę, moskale pieczone na blasze czy kotlet bacowski. Wnętrza wypełniają przedmioty codziennego użytku z minionych epok, często o wartości muzealnej – można ich dotknąć i przyjrzeć się z bliska. Gospodarz, pasjonat tradycji pasterskich, prowadzi przydomową hodowlę owiec i wyrabia produkty owcze. Bacówka oferuje zajęcia edukacyjne dla dzieci: pokazy wyrobu sera i bundzu, pieczenia moskali, kowalstwa czy garncarstwa. Organizowane są tu także *Zbójnickie szpasy* – zabawy nawiązujące do tradycji zbójnickich, jak rzut toporem, strzelanie z łuku czy granie na trombicie. Obiekt zdobył liczne nagrody, m.in. pierwsze miejsce w kategorii *Dziedzictwo kulturowe Podbabiogórza* oraz tytuł *Najlepszego gospodarstwa edukacyjnego Małopolski* w 2014 roku.

Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Marcówka.

Położenie i teren

Marcówka leży na ok. 352 m n.p.m. Otaczające szczyty (≤7 km): Bryndzówka 703 m (6.7 km), Makowska Góra 648 m (5.4 km), Jachowska Góra 637 m (6.8 km), Mioduszyna 633 m (3.3 km), Lipska Góra 625 m (6.8 km), Bucznik 622 m (6.3 km). Szlaki w pobliżu: Maków Podhalański PKP - Kalwaria Zebrzydowska PKP (szlak zielony); Działek - Chełm Wschodni (szlak żółty); Sułkowice - Przełęcz Wrotka (szlak żółty); Chełm - Żar (szlak niebieski); Szlak Maryjny - etap 5. (szlak niebieski); Sucha Beskidzka - Przysłop (szlak niebieski).

Źródła (5): visitmalopolska.pl, pl.wikipedia.org, zawojka.pl, zembrzyce.pl · fakty zweryfikowane atomowo