Zdziebel

Zdziebel (628 m n.p.m.) – niewysoki, lecz malowniczy szczyt w północno-zachodniej części Pasma Pewelskiego (Beskid Makowski), położony na terenie gminy Stryszawa w powiecie suskim. Choć nie imponuje wysokością, stanowi cenny punkt widokowy na doliny potoków Lachówka i Stryszawka oraz otaczające pasma: Jałowieckie, Beskid Mały i Średni. Jego stoki porastają lasy mieszane regla dolnego, a sama góra jest rzadziej uczęszczana niż sąsiednie szczyty, co czyni ją idealnym miejscem dla miłośników spokoju i przyrody.

Nazwa „Zdziebel” (lub „Zdziubel”) wywodzi się prawdopodobnie z gwarowych określeń oznaczających „wzgórze” lub „wybrzuszenie terenu”, co nawiązuje do łagodnego kształtu szczytu. W okolicy zachowały się ślady dawnego osadnictwa wołoskiego i pasterskiego, a na stokach można natknąć się na pozostałości po polanach, które niegdyś służyły jako pastwiska. W odległości około 1,2 km od wierzchołka znajduje się źródło (według lokalnych przekazów o czystej, smacznej wodzie), które stanowiło ważny punkt zaopatrzenia dla dawnych mieszkańców okolicznych przysiółków.

Na szczyt prowadzi Szlak Skałek (9,87 km, trudność średnia), który rozpoczyna się w dolinie Lachówki i wije się przez lasy oraz polany, mijając charakterystyczne formacje skalne – stąd nazwa trasy. Szlak jest dobrze oznakowany, ale wymaga solidnego obuwia ze względu na kamieniste i miejscami strome podejścia. Wierzchołek Zdziebla nie posiada wyraźnego punktu widokowego, jednak z kilku miejsc na szlaku roztaczają się panoramy na okoliczne grzbiety, w tym na Gachowiznę (758 m) i Żurawicę (724 m). W okolicy brak jest schronisk, ale w dolinach (np. w Lachowicach czy Stryszawie) znajdują się gospodarstwa agroturystyczne oferujące noclegi i posiłki.

W pobliżu warto odwiedzić kościół św. Piotra i Pawła w Lachowicach – jeden z najcenniejszych drewnianych zabytków sakralnych w Polsce, wpisany na listę UNESCO. Zimą okolice Zdziebla są popularne wśród narciarzy biegowych, a latem przyciągają turystów szukających ciszy i kontaktu z naturą. Choć szczyt nie jest objęty ochroną rezerwatową, jego stoki wchodzą w skład obszarów Natura 2000, chroniących m.in. rzadkie gatunki ptaków i roślinności górskiej.