Wawrzaczów Groń

Wawrzaczów Groń to niewysokie wzniesienie (668 m n.p.m.) w Beskidzie Śląskim, położone na terenie Jaworzynki – najbardziej na południe wysuniętej wsi Trójwsi Beskidzkiej. Stoki góry są gęsto zabudowane tradycyjnymi, góralskimi domami, a sama nazwa „Wawrzaczów Groń” nawiązuje do rodu Wawrzaczy, którzy osiedlili się tu już w XVIII wieku. Pochodzenie nazwy „groń” sięga wołoskich pasterzy, którzy dotarli na te tereny z południowych Karpat, przynosząc ze sobą pasterskie tradycje i zwyczaje.

Historia i tradycja

Nazwa wzniesienia pochodzi od nazwiska Wawrzacz, które do dziś jest popularne wśród mieszkańców Jaworzynki. Pierwsze rodziny o tym nazwisku mogły przybyć tu już w XVIII wieku, w ramach tzw. kolonizacji wołoskiej. Wołosi byli pasterzami, którzy przemieszczali się z południowych Karpat, upowszechniając na Śląsku Cieszyńskim charakterystyczne dla górali umiejętności pasterskie i zwyczaje. Jaworzynka, jako część Trójwsi Beskidzkiej (obok Istebnej i Koniakowa), słynie z pielęgnowania góralskiej kultury – haftów, muzyki i gwarowych opowieści, co doskonale oddaje miejscowe porzekadło: „Koniaków hekluje, Jaworzynka haftuje, a Istebna plotkuje”.

Punkt widokowy i szlaki

Wawrzaczów Groń to przede wszystkim doskonały punkt widokowy, z którego rozciąga się panorama na okoliczne szczyty Beskidu Śląskiego. Na szczyt prowadzą specjalnie oznakowane ścieżki od głównej drogi przecinającej wieś. Wzniesienie jest częścią popularnych szlaków turystycznych i rowerowych, m.in. spacerowej pętli Trójstyku, która łączy Jaworzynkę z czeską miejscowością Herczawa oraz punktem zbiegu granic trzech państw. W okolicy przebiega również Niebieski Tandemowy Szlak Rowerowy nr 258, który prowadzi m.in. przez przysiółki Wawrzacze i Łupienie.

Ciekawostki

Na szczycie Wawrzaczowego Gronia znajduje się niewielki punkt widokowy oraz bar, co czyni to miejsce popularnym przystankiem dla turystów pieszych i rowerzystów. Warto zwrócić uwagę na położenie wzniesienia – Jaworzynka leży na głównym wododziale karpackim, a w jej granicach zbiegają się granice Polski, Czech i Słowacji, co dodatkowo podkreśla strategiczną i turystyczną rolę tego miejsca.