Historia Gmina Bestwina
Postacie i wątki:
1100
Zbudowano tu pierwszy drewniany kościół.
Bestwinanoclegi.veiksme.pl
1241
Kościół w Bestwinie miał być zburzony przez Tatarów.
Bestwinapl.wikipedia.org
XIII/XIV w.
Badania archeologiczne wykazały istnienie na terenie Bestwiny grodu zbudowanego najwcześniej na przełomie XIII/XIV wieku i użytkowanego do XVII w.
Bestwinabestwina.pl
1273
Miejscowość została po raz pierwszy wzmiankowana w dokumencie.
Bestwinapl.wikipedia.org
1325–1327
Najdawniejsza udokumentowana źródłowo informacja o istnieniu kościoła i parafii w Bestwinie pochodzi z wykazu świętopietrza.
XIV w.
Nazwa "Bestwina" pojawia się w źródłach pisanych od 1273 roku (XIII wiek). Bestwinka (dawna Bestwina Dolna) jako oddzielna miejscowość wydzielona z Bestwiny jest pierwsza wzmiankowana w dokumentach w 1523 roku.
Bestwinkagminabestwina.info
XV/XVI w.
W XV/XVI w. odnotowano szybki rozwój gospodarki stawowej na terenie Bestwinki i Bestwiny (ok. 200 stawów wzdłuż rzeki Białej, właściciel Marcin Myszkowski zwany "piscinarius"). Nowa odmiana karpia zwana "polskim" lub "królewskim" została wyhodowana dopiero w XIX w. — ok. 1868–1880 — przez Adolfa Gascha w pobliskim Kaniowie (nie Bestwince), co przyniosło mu złoty medal na Berlińskiej Wystawie Rolniczej w 1880 r.
1457
Bestwina występuje w dokumencie sprzedaży księstwa oświęcimskiego Koronie Polskiej.
Bestwinapl.wikipedia.org
1470–1480
Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie *Besthwina* wymienia Jan Długosz w księdze *Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis*.
Bestwinapl.wikipedia.org
1481
Jan Myszkowski z Przeciszowa kupił Bestwinę od Mikołaja Klocha z Ustronia.
Bestwinabestwina.pl
1487
Jan Myszkowski z Przeciszowa i Bestwiny zawarł w 1487 r. wzajemną ugodę z Janem Kropem z Dankowic (zatwierdzoną sądownie przez Jakuba z Dębna i Mikołaja z Poręby): Krop zezwolił Myszkowskiemu poprowadzić wodę przez Dankowice do rybników w Bestwinie, a Myszkowski w zamian pozwolił mieszkańcom Dankowic wypasać bydło w lasach bestwińskich.
Bestwinabestwina.pl
1520–1570
W kościele parafialnym pw. Wniebowzięcia NMP w Bestwinie znajduje się monumentalny renesansowy nagrobek przyścienny (cenotaf) Stanisława Myszkowskiego, kasztelana sandomierskiego i wojewody krakowskiego, oraz jego żony Jadwigi z Tęczyńskich. Czterokondygnacyjny pomnik z piaskowca (wys. ok. 789 cm) pochodzi z IV ćwierci XVI w. i przedstawia oboje małżonków w pozycji leżącej. Stanisław Myszkowski (zm. 1570) był faktycznie właścicielem Bestwiny, lecz pochowany został na cmentarzu ewangelickim w Krakowie, zatem obiekt jest cenotafem, nie grobem.
Bestwinabestwina.pl
1523
Po raz pierwszy wzmiankowana jako Bestwina Dolna.
Bestwinkapl.wikipedia.org
XVI w.
Właściciel Bestwiny, Marcin Myszkowski, był nazywany *piscinariusem* (hodowcą ryb). Pod koniec XVI wieku miejscowy kościół był zborem kalwińskim.
XVI w.
Zbudowano kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Bestwinie, późnogotycki z barokowym wystrojem wnętrza.
Bestwinagminabestwina.info
XVI w.
Kościół parafialny p.w. Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Kaniowie — wybudowany w drugiej połowie XIX w. (poświęcony ok. 1874 r., konsekrowany w 1896 r.), kiedy Kaniów tworzył samodzielną parafię wyodrębnioną z parafii Wniebowzięcia NMP w Bestwinie.
Kaniówgminabestwina.info
1553
W 1553 roku Stanisław Myszkowski zawarł ugodę z Pawłem Zwierzyną, zezwalając mu na budowę nowego jazu na rzece Białej i doprowadzenie wody do młyna w Komorowicach, pod warunkiem że woda będzie zawsze zasilać rybniki (stawy) Myszkowskiego, nawet gdy młyn nie pracuje.
Bestwinabestwina.pl
1632
Biskup pomocniczy krakowski Tomasz Oborski konsekrował kościół w Bestwinie po odzyskaniu go przez katolików.
Bestwinabestwina.pl
XVII w.
W połowie XVII w. nastąpił powrót do kościoła katolickiego po okresie reformacji. Istnieje stary cmentarz, w podziemiu kościoła spoczywają prochy proboszczów i dziedziców bestwińskich.
Bestwinagminabestwina.info
1683
Przez wieś przeszły wojska króla Jana III Sobieskiego zdążające z Krakowa na odsiecz Wiedniowi.
1769–1771
Działania konfederatów barskich na terenie Bestwiny: szlachta bestwińska przystąpiła do Konfederacji 15 VII 1768 r. w Kętach; w 1771 r. przez Bestwinę i Janowice przeszły wojska rosyjskie zmierzające do Białej (siedziby Generalności Konfederacji Barskiej), doszło do potyczki między Rosjanami a konfederatami.
Bestwinkanoclegi.veiksme.pl
1784
Wojewoda krakowski, Piotr Małachowski, stworzył stanowe Państwo Bestwińskie.
1808
Jerzy Dobrzański z Dobrej sprzedał Bestwinę księciu Albrechtowi Kazimierzowi Sasko-Cieszyńskiemu.
Bestwinabestwina.pl
1813
Przejście wojsk Księcia Józefa Poniatowskiego, które pozostawiły po sobie niszczejący krzyż napoleoński.
Kaniównoclegi.veiksme.pl
1824–1826
Z inicjatywy Karola Ludwika Habsburga rozpoczęto i zakończono budowę pałacu w Bestwinie, który pozostawał w rękach Habsburgów do 1944 roku.
1824–1826
Z inicjatywy arcyksięcia Karola Ludwika Habsburga wybudowano pałac w stylu późnoklasycystycznym oraz utworzono park pałacowy.
1839
Bestwina przeszła pod zarząd Dyrekcji Dóbr Żywieckich.
Bestwinabestwina.pl
XIX w.
Tereny Bestwiny weszły w skład posiadłości rodziny Habsburgów w 1808 roku, gdy Jerzy Dobrzański sprzedał majątek Habsburgom żywieckim. Do 1840 roku we wsi stały drewniane domy — głównie tzw. kurne chaty. Typ konstrukcji zrębowo-słupowej jako dominujący dla Bestwiny w XIX w. nie jest potwierdzony w dostępnych źródłach lokalnych.
1873
Adolf Karl Gasch został dzierżawcą gospodarstwa stawowego i folwarku w Kaniowie, rozwijając nowoczesną metodę hodowli karpia.
Kaniówbestwina.pl
1880
Karp z Kaniowa uzyskał złoty medal na Międzynarodowej Wystawie Rybackiej w Berlinie.
Kaniówbestwina.pl
1900
W Bestwince (wraz z Kaniowem Bestwińskim) w 134 budynkach na obszarze 730 hektarów mieszkało 844 osób, z czego 836 (99,1%) mieszkańców było katolikami, 2 (0,2%) wyznawcami judaizmu a 6 (0,7%) osób innej religii.
Bestwinkapl.wikipedia.org
1900
W Bestwinie w 231 budynkach na obszarze 1356 hektarów mieszkało 1785 osób, z czego 1755 (98,3%) mieszkańców było katolikami, 29 (1,6%) wyznawcami judaizmu.
Bestwinapl.wikipedia.org
1915
Adolf Gasch zmarł i został pochowany na cmentarzu ewangelickim w Bielsku-Białej.
Bestwinabestwina.pl
1932
Generał Józef Haller odwiedził Bestwinę.
Bestwinabestwina.pl
1933
Arcyksiążę Leon Karol Maria Habsburg-Lotaryński zamieszkał w pałacu bestwińskim z rodziną w grudniu 1933 roku.
Bestwinabestwina.pl
1933–1944
Bestwina należała do Leona Karola Habsburga, który przybył tam z żoną Marią-Klothildą w grudniu 1933 roku. Arcyksiążę zmarł 28 kwietnia 1939 w Bestwinie i pochowany jest na tamtejszym cmentarzu parafialnym. Po jego śmierci majątek prowadziła wdowa Maria-Klothilda, która opuściła Bestwinę w 1944 roku wobec zbliżającego się frontu wschodniego. Po wojnie majątek został znacjonalizowany.
Bestwinagminabestwina.info
1937
Powstała Włościańska Spółdzielnia Rybacka w Bestwinie, której celem była poprawa opłacalności produkcji ryb.
Bestwinabestwina.pl
1939
Leon Karol Habsburg zmarł i został pochowany na bestwińskim cmentarzu.
Bestwinabestwina.pl
1944
Pałac przestał pozostawać w rękach Habsburgów.
Bestwinapl.wikipedia.org
1946
W lasach janowickich 19 lipca 1946 r. obława połączonych sił UB, MO i KBW zaskoczyła oddział NSZ ze zgrupowania Henryka Flamego "Bartka" — ciężko ranny został Władysław Guzdek "Wilk". Niemcy zarekwirowali 21 lipca 1941 r. dzwon "Król Chwały" z wieży bestwińskiego kościoła, odlany w 1504 r. przez ludwisarzy z Białej; powrócił do Bestwiny 7 lipca 2010 r.
Bestwinabestwina.pl
1947
Gminna Biblioteka Publiczna w Bestwinie istnieje od 1947 roku.
Bestwinabestwina.pl
1949
Oddano do użytku boisko w centrum Kaniowa oraz założono Ludowy Zespół Sportowy (późniejszy LZS Przełom Kaniów).
Kaniówsportowebeskidy.pl
1949–obecnie
W klubie LZS Przełom Kaniów działały sekcje: kajakarska, wędkarska, lekkoatletyczna, szachowa oraz artystyczna.
Kaniówsportowebeskidy.pl
1954
Blisko 300 hektarów wsi zostało przyłączone do Kaniowa.
Bestwinkapl.wikipedia.org
1957
Filia Gminnej Biblioteki Publicznej powstała w Janowicach i Kaniowie.
Bestwinabestwina.pl
1967
Filia Gminnej Biblioteki Publicznej powstała w Bestwince.
Bestwinabestwina.pl
1971
W badaniach archeologicznych odkryto konstrukcje drewniane stanowiące część wału obronnego zamykającego niewielki majdan grodziska nad rzeką Łękawką.
1975–1982
Bestwinka stanowiła część Czechowic-Dziedzic. W 1977 roku gmina Bestwina wraz z Bestwińką została włączona do gminy miejskiej Czechowice-Dziedzice; w latach 1981–1982 gmina Bestwina została ponownie usamodzielniona. Przez cały ten czas miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego (1975–1998).
1977–1982
Wieś była częścią gminy Czechowice-Dziedzice.
Bestwinapl.wikipedia.org
1980
Reaktywacja gminy Bestwina po włączeniu jej w skład gminy Czechowice-Dziedzice nastąpiła 1 października 1982 r. (nie w 1980). Gmina była częścią Czechowic-Dziedzic od 1 lutego 1977 do 1 października 1982 roku.
Bestwinabestwina.pl
1983
Kardynał Franciszek Macharski erygował parafię pw. św. Józefa Robotnika w Janowicach.
Janowicebestwina.pl
1988
W lutym 1988 roku powstała w Bestwince Rada Parafialna, która zapoczątkowała starania o budowę kościoła pw. św. Sebastiana i organizowała zbiórkę środków na ten cel. Budowę kościoła rozpoczęto w 1989 roku, a formalna tymczasowa parafia erygowana została w 1992 roku.
Bestwinabestwina.pl
1990
Odbyły się pierwsze po 1945 r. wolne wybory samorządowe w Bestwinie.
Bestwinabestwina.pl
1995
Ustanowiono użytek ekologiczny – „Oczko wodne w Kaniowie”.
Kaniówgminabestwina.info
1995
Ustanowiono obszar chronionego krajobrazu – „Podkępie” wraz z doliną rzeki Białej oraz użytek ekologiczny – „Oczko wodne w Kaniowie”.
Kaniówgminabestwina.info
1999
Gmina Bestwina stała się częścią powiatu bielskiego w województwie śląskim po reformie samorządu terytorialnego.
Bestwinabestwina.pl
2011
W Parku Miniatur w Żywcu postawiono miniatury budowli wzniesionych w różnych regionach, w tym pałac z Bestwiny.
Bestwinakocierz.pl
2014
Karp z gminy Bestwina został wpisany na listę produktów tradycyjnych.
Bestwinabestwina.pl
nieznana
Największym osiągnięciem w historii LZS Przełom Kaniów była gra w klasie okręgowej (tzw. 'okręgówce').
Kaniówsportowebeskidy.pl
Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.
Miejscowości w gminie
Ciekawe miejsca
Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Gmina Bestwina.