Co w BeskidachCo w Beskidach
Miejscowość

Bestwina

251352 m n.p.m.

Bestwina to miejsce o tysiącletnich dziejach, których początki sięgają czasów Mieszka I.

3
Atrakcji
251–352 m
Wysokość
Odkryj okolicę
Wyspa 3D — BestwinaN
Najwyższy punkt
352 m
Różnica wysokości
101 m

Historia Bestwina

1100
Zbudowano tu pierwszy drewniany kościół.
1241
Kościół w Bestwinie miał być zburzony przez Tatarów.
XIII/XIV w.
Badania archeologiczne wykazały istnienie na terenie Bestwiny grodu zbudowanego najwcześniej na przełomie XIII/XIV wieku i użytkowanego do XVII w.
1273
Miejscowość została po raz pierwszy wzmiankowana w dokumencie.
1325–1327
Najdawniejsza udokumentowana źródłowo informacja o istnieniu kościoła i parafii w Bestwinie pochodzi z wykazu świętopietrza.
1457
Bestwina występuje w dokumencie sprzedaży księstwa oświęcimskiego Koronie Polskiej.
1470–1480
Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie *Besthwina* wymienia Jan Długosz w księdze *Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis*.
1481
Jan Myszkowski z Przeciszowa kupił Bestwinę od Mikołaja Klocha z Ustronia.
1487
Jan Myszkowski z Przeciszowa i Bestwiny zawarł w 1487 r. wzajemną ugodę z Janem Kropem z Dankowic (zatwierdzoną sądownie przez Jakuba z Dębna i Mikołaja z Poręby): Krop zezwolił Myszkowskiemu poprowadzić wodę przez Dankowice do rybników w Bestwinie, a Myszkowski w zamian pozwolił mieszkańcom Dankowic wypasać bydło w lasach bestwińskich.
1520–1570
W kościele parafialnym pw. Wniebowzięcia NMP w Bestwinie znajduje się monumentalny renesansowy nagrobek przyścienny (cenotaf) Stanisława Myszkowskiego, kasztelana sandomierskiego i wojewody krakowskiego, oraz jego żony Jadwigi z Tęczyńskich. Czterokondygnacyjny pomnik z piaskowca (wys. ok. 789 cm) pochodzi z IV ćwierci XVI w. i przedstawia oboje małżonków w pozycji leżącej. Stanisław Myszkowski (zm. 1570) był faktycznie właścicielem Bestwiny, lecz pochowany został na cmentarzu ewangelickim w Krakowie, zatem obiekt jest cenotafem, nie grobem.
XVI w.
Właściciel Bestwiny, Marcin Myszkowski, był nazywany *piscinariusem* (hodowcą ryb). Pod koniec XVI wieku miejscowy kościół był zborem kalwińskim.
XVI w.
Zbudowano kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Bestwinie, późnogotycki z barokowym wystrojem wnętrza.
1553
W 1553 roku Stanisław Myszkowski zawarł ugodę z Pawłem Zwierzyną, zezwalając mu na budowę nowego jazu na rzece Białej i doprowadzenie wody do młyna w Komorowicach, pod warunkiem że woda będzie zawsze zasilać rybniki (stawy) Myszkowskiego, nawet gdy młyn nie pracuje.
1632
Biskup pomocniczy krakowski Tomasz Oborski konsekrował kościół w Bestwinie po odzyskaniu go przez katolików.
XVII w.
W połowie XVII w. nastąpił powrót do kościoła katolickiego po okresie reformacji. Istnieje stary cmentarz, w podziemiu kościoła spoczywają prochy proboszczów i dziedziców bestwińskich.
1683
Przez wieś przeszły wojska króla Jana III Sobieskiego zdążające z Krakowa na odsiecz Wiedniowi.
1808
Jerzy Dobrzański z Dobrej sprzedał Bestwinę księciu Albrechtowi Kazimierzowi Sasko-Cieszyńskiemu.
1824–1826
Z inicjatywy Karola Ludwika Habsburga rozpoczęto i zakończono budowę pałacu w Bestwinie, który pozostawał w rękach Habsburgów do 1944 roku.
1824–1826
Z inicjatywy arcyksięcia Karola Ludwika Habsburga wybudowano pałac w stylu późnoklasycystycznym oraz utworzono park pałacowy.
1839
Bestwina przeszła pod zarząd Dyrekcji Dóbr Żywieckich.
XIX w.
Tereny Bestwiny weszły w skład posiadłości rodziny Habsburgów w 1808 roku, gdy Jerzy Dobrzański sprzedał majątek Habsburgom żywieckim. Do 1840 roku we wsi stały drewniane domy — głównie tzw. kurne chaty. Typ konstrukcji zrębowo-słupowej jako dominujący dla Bestwiny w XIX w. nie jest potwierdzony w dostępnych źródłach lokalnych.
1900
W Bestwinie w 231 budynkach na obszarze 1356 hektarów mieszkało 1785 osób, z czego 1755 (98,3%) mieszkańców było katolikami, 29 (1,6%) wyznawcami judaizmu.
1915
Adolf Gasch zmarł i został pochowany na cmentarzu ewangelickim w Bielsku-Białej.
1932
Generał Józef Haller odwiedził Bestwinę.
1933
Arcyksiążę Leon Karol Maria Habsburg-Lotaryński zamieszkał w pałacu bestwińskim z rodziną w grudniu 1933 roku.
1933–1944
Bestwina należała do Leona Karola Habsburga, który przybył tam z żoną Marią-Klothildą w grudniu 1933 roku. Arcyksiążę zmarł 28 kwietnia 1939 w Bestwinie i pochowany jest na tamtejszym cmentarzu parafialnym. Po jego śmierci majątek prowadziła wdowa Maria-Klothilda, która opuściła Bestwinę w 1944 roku wobec zbliżającego się frontu wschodniego. Po wojnie majątek został znacjonalizowany.
1937
Powstała Włościańska Spółdzielnia Rybacka w Bestwinie, której celem była poprawa opłacalności produkcji ryb.
1939
Leon Karol Habsburg zmarł i został pochowany na bestwińskim cmentarzu.
1944
Pałac przestał pozostawać w rękach Habsburgów.
1946
W lasach janowickich 19 lipca 1946 r. obława połączonych sił UB, MO i KBW zaskoczyła oddział NSZ ze zgrupowania Henryka Flamego "Bartka" — ciężko ranny został Władysław Guzdek "Wilk". Niemcy zarekwirowali 21 lipca 1941 r. dzwon "Król Chwały" z wieży bestwińskiego kościoła, odlany w 1504 r. przez ludwisarzy z Białej; powrócił do Bestwiny 7 lipca 2010 r.
1947
Gminna Biblioteka Publiczna w Bestwinie istnieje od 1947 roku.
1957
Filia Gminnej Biblioteki Publicznej powstała w Janowicach i Kaniowie.
1967
Filia Gminnej Biblioteki Publicznej powstała w Bestwince.
1971
W badaniach archeologicznych odkryto konstrukcje drewniane stanowiące część wału obronnego zamykającego niewielki majdan grodziska nad rzeką Łękawką.
1977–1982
Wieś była częścią gminy Czechowice-Dziedzice.
1980
Reaktywacja gminy Bestwina po włączeniu jej w skład gminy Czechowice-Dziedzice nastąpiła 1 października 1982 r. (nie w 1980). Gmina była częścią Czechowic-Dziedzic od 1 lutego 1977 do 1 października 1982 roku.
1988
W lutym 1988 roku powstała w Bestwince Rada Parafialna, która zapoczątkowała starania o budowę kościoła pw. św. Sebastiana i organizowała zbiórkę środków na ten cel. Budowę kościoła rozpoczęto w 1989 roku, a formalna tymczasowa parafia erygowana została w 1992 roku.
1990
Odbyły się pierwsze po 1945 r. wolne wybory samorządowe w Bestwinie.
1999
Gmina Bestwina stała się częścią powiatu bielskiego w województwie śląskim po reformie samorządu terytorialnego.
2011
W Parku Miniatur w Żywcu postawiono miniatury budowli wzniesionych w różnych regionach, w tym pałac z Bestwiny.
2014
Karp z gminy Bestwina został wpisany na listę produktów tradycyjnych.

Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.

Legendy i podania

Początki Bestwiny i jej parafii Legenda głosi, że parafia w Bestwinie mogła powstać już w 1100 roku, choć osada istniała na tym terenie znacznie wcześniej. Świadczą o tym znaleziska archeologiczne, w tym pozostałości grodziska nad rzeką Łękawką, sugerujące długą historię tego miejsca.

Ciekawe miejsca

Gminna Biblioteka Publiczna w BestwinieKultura 250 m
Parafia Wniebowzięcia NMP w BestwinieSakralne 650 m
Zespół Szkolno-PrzedszkolnyInne 400 m

Bestwina kryje liczne zabytki, które opowiadają jej dzieje. Wśród nich wyróżnia się kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z XVI wieku, późnogotycki z barokowym wystrojem wnętrza. W podziemiach spoczywają prochy proboszczów i dziedziców bestwińskich, a na terenie przykościelnego cmentarza z XVII wieku zachowały się nagrobki dawnych właścicieli wsi. Warto zwrócić uwagę na renesansowy nagrobek wojewody Piotra Myszkowskiego i jego żony Jadwigi. Nieopodal stoi późnoklasycystyczny pałac Habsburgów, wzniesiony w latach 1824–1826 z inicjatywy arcyksięcia Karola Ludwika. Obok rozciąga się Park Zamkowy z pomnikami przyrody – 21 sędziwymi dębami szypułkowymi, chronionymi przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. W parku znajduje się także stary cmentarz z XVII wieku oraz strażacki wóz bojowy z końca XIX wieku. W Bestwinie zachowały się również drewniane chaty z XIX wieku o konstrukcji zrębowo-słupowej, a w krajobrazie wsi widać kamienne figury przydrożne z XVIII i XIX wieku. Warto odwiedzić muzeum regionalne im. ks. Zygmunta Bubaka, które gromadzi pamiątki związane z historią i kulturą gminy. Na terenie Bestwiny i okolic znajdują się też obiekty przyrodnicze: Park Starodrzewia z dębami szypułkowymi, stawy bestwińskie (kompleks rybny o powierzchni ok. 100 ha), las janowicki, morenowe oczko polodowcowe i pradoliny Wisły w Kaniowie. Uchwałą Rady Gminy ustanowiono obszar chronionego krajobrazu „Podkępie” wraz z doliną rzeki Białej oraz użytek ekologiczny „Oczko wodne w Kaniowie”. Miejscem związanym z legendami jest źródełko Galachówka, a także lipa Hallera i Zielony Krzyż, upamiętniający wydarzenia historyczne, takie jak wesele bestwińskie, kult św. Jana Nepomucena czy konfederację barską.

Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Bestwina.

Położenie i teren

Bestwina leży na ok. 263 m n.p.m.

Źródła (8): gminabestwina.info, pl.wikipedia.org, pl.wikipedia.org, pl.wikipedia.org · fakty zweryfikowane atomowo