Jaworzyna

Jaworzyna (825 m n.p.m.) – malowniczy szczyt położony w Beskidzie Małym, w granicach gminy Stryszawa (powiat suski). Choć nie należy do najwyższych w regionie, wyróżnia się urokliwym położeniem wśród lasów regla dolnego i cennymi walorami przyrodniczymi. Nazwa „Jaworzyna” nawiązuje do jaworów, które niegdyś porastały jej stoki, choć dziś dominują tu buczyny karpackie i świerkowe bory jodłowo-świerkowe – charakterystyczne dla piętra pogórza i regla dolnego w Beskidzie Małym. W okolicy występują również sztucznie nasadzone limby, dodające krajobrazowi górskiego charakteru.

Szczyt leży na terenie Parku Krajobrazowego Beskidu Małego, utworzonego w 1998 roku. Choć nie ma tu rezerwatów przyrody, stoki Jaworzyny są ostoją chronionych gatunków roślin, m.in. żywca gruczołowatego czy czosnku niedźwiedziego. Warto zwrócić uwagę na starodrzew jodłowy, widoczny z daleka nad koronami lasu – niektóre okazy liczą ponad 150 lat. W okolicy znajdują się również pomniki przyrody, jak olbrzymie jodły na stokach pobliskiej Czarnej Góry, choć samej Jaworzyny nie obejmują bezpośrednio.

Na szczyt nie prowadzą dedykowane szlaki turystyczne, ale można do niego dotrzeć trasami długodystansowymi, które przebiegają w pobliżu. Najbliższa trasa to szlak Zawoja – Lachowice (12,8 km, trudność: trudny), który mija szczyt w odległości ok. 880 m, oferując wędrówkę przez zalesione grzbiety i polany. Dla bardziej doświadczonych turystów polecany jest szlak Sidzina – Jabłonka (74,3 km, bardzo trudny), który również przechodzi w pobliżu (ok. 930 m od wierzchołka). Obie trasy wymagają dobrej kondycji i orientacji w terenie, gdyż Jaworzyna nie posiada wyraźnego oznakowania na szczycie.

W okolicy warto zwrócić uwagę na punkt widokowy oddalony o niespełna 900 m od wierzchołka, skąd roztacza się panorama na okoliczne pasma, w tym Beskid Żywiecki i Makowski. Choć Jaworzyna nie jest typowym celem wycieczek masowych, jej dzika przyroda i cisza przyciągają miłośników spokojnych wędrówek. Brak schronisk w bezpośrednim sąsiedztwie sprawia, że jest to miejsce dla turystów ceniących samodzielność i kontakt z naturą.