Stańkowa

Stańkowa – zielony zakątek Beskidu Makowskiego

Stańkowa (666 m n.p.m.) to niewysoki, lecz malowniczy szczyt w zachodniej części Beskidu Makowskiego, położony w granicach gminy Maków Podhalański (powiat suski). Choć nie osiąga imponujących wysokości, wyróżnia się urozmaiconym krajobrazem – strome stoki porośnięte lasem mieszanym przeplatają się tu z polanami, a na zboczach kryją się liczne głazy narzutowe i źródła. Szczyt leży na skraju Pasma Koskowej Góry, stanowiąc ciche, mniej uczęszczane miejsce idealne dla turystów szukających spokoju i kontaktu z przyrodą. Z uwagi na brak panoramy szczytowej, atrakcją są przede wszystkim leśne ścieżki i geologiczne osobliwości.

Nazwa góry nawiązuje prawdopodobnie do dawnego określenia „stańka” – miejsca postoju lub pastwiska, co sugeruje jej historyczne związki z pasterstwem. Choć brak szczegółowych źródeł na temat jej przeszłości, okolice Stańkowej charakteryzują się typową dla Beskidów rzeźbą polodowcową – strome jary i osuwiska świadczą o dynamicznych procesach kształtujących ten teren. Na stokach góry znajdują się co najmniej pięć głazów narzutowych (w tym jeden w odległości zaledwie 436 m od szczytu), będących pozostałością po zlodowaceniu. Wśród nich wyróżnia się jeden z większych w regionie, o obwodzie przekraczającym 10 metrów. W pobliżu szczytu biją także źródła, z których wypływają strumienie zasilające potoki spływające ku dolinie Skawy.

Na Stańkową prowadzą dwa szlaki turystyczne, oba o niewielkim stopniu trudności. Najkrótsza trasa to szlak zielony „Stańkowa – Makowska Góra” (3,58 km, EASY), który wiedzie przez las i polany, łącząc szczyt z pobliską Makowską Górą (697 m n.p.m.). Dla bardziej wymagających turystów dostępny jest szlak żółty „Maków Podhalański – Pcim” (26,94 km, EXPERT), który mija Stańkową na odcinku między Makowem a Koskową Górą. Trasa ta, choć długa, oferuje różnorodne widoki i prowadzi przez najciekawsze punkty Pasma Koskowej Góry. W okolicy szczytu brak jest schronisk, ale w odległości kilku kilometrów znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Makowskiej w Makowie Podhalańskim, gdzie można odpocząć i uzupełnić zapasy.

Okolice Stańkowej to raj dla miłośników geologii i przyrody. Warto zwrócić uwagę na wspomniane głazy narzutowe, z których najbliższy szczytu (436 m) jest łatwo dostępny i stanowi ciekawy punkt do fotografii. Na stokach góry znajdują się także źródła, w tym jedno w odległości zaledwie 436 m od wierzchołka, które zasila lokalne potoki. Choć szczyt nie oferuje rozległych panoram, jego urok tkwi w leśnej atmosferze i możliwości obserwacji przyrody – od śladów zwierząt po rzadkie gatunki roślin runa leśnego. To doskonałe miejsce na krótką, relaksującą wycieczkę z dala od tłumów.