Wzgórze Grojec

Wzgórze Grojec to jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc w Żywcu, wznoszące się na wysokość 612 m n.p.m. w widłach rzek Soły i Koszarawy. To idealny cel na krótką, ale widowiskową wycieczkę — z trzech wierzchołków (Małego, Średniego i Wielkiego Grojca) roztaczają się jedne z najlepszych panoram na miasto, Jezioro Żywieckie i otaczające pasma górskie. Szlak żółty, który prowadzi przez wszystkie szczyty, zaczyna się w samym centrum Żywca, co sprawia, że wędrówka jest łatwo dostępna i doskonale łączy się ze zwiedzaniem miasta.

Historia i legendy

Grojec to miejsce o bogatej i wielowarstwowej historii. Na szczycie Wielkiego Grojca archeolodzy odkryli ślady praosady z epoki kultury łużyckiej, datowanej na V wiek p.n.e. — to najstarsze znane ślady bytności człowieka na Żywiecczyźnie. W średniowieczu wzgórze pełniło funkcję naturalnej strażnicy, a według lokalnych przekazów i badań archeologicznych, istniał tu drewniany zamek należący do rycerzy-rabusiów, braci Włodka i Bożywoja Skrzyńskich. Zamek został zniszczony w 1460 roku przez ekspedycję karną króla Kazimierza Jagiellończyka. W późniejszych wiekach Grojec stał się miejscem kaźni — wykonywano tu wyroki śmierci, m.in. na zbójniku Marcinie Portaszu w 1689 roku. Dziś wzgórze kojarzone jest przede wszystkim z legendami o ukrytych skarbach i zapadłych grodach.

Szlaki i widoki

Na Grojec prowadzi żółty szlak turystyczny PTTK, który zaczyna się na żywieckim rynku, obok dzwonnicy. Trasa wiedzie przez Park Zamkowy, rzekę Koszarawę, a następnie przez wszystkie trzy wierzchołki wzgórza. Najpopularniejszy jest Średni Grojec (474 m n.p.m.), którego bezleśny wierzchołek oferuje najlepsze widoki: zobaczycie stąd panoramę Żywca, Jeziora Żywieckiego, przełomu Soły, doliny Koszarawy, a także szczyty Beskidu Śląskiego, Małego i Żywieckiego, w tym Babią Górę i Pilsko. Na szczycie Średniego Grojca stoi stalowy krzyż — pamiątka po wizycie papieża Jana Pawła II w 1995 roku. Najwyższy wierzchołek, Wielki Grojec, jest zarośnięty, ale i stąd można podziwiać rozległe widoki, szczególnie na Beskid Żywiecki.

Przyroda i ciekawostki

Grojec to nie tylko historia i widoki, ale także ciekawa przyroda. Na stokach wzgórza rośnie kilka rzadkich gatunków roślin, m.in. tojad lisi, zawilec wielkokwiatowy i chroniona zaraza drobnokwiatowa. Na południowych stokach Wielkiego Grojca znajduje się Jaskinia w Grojcu, a na północnym stoku Małego Grojca działa niewielki wyciąg narciarski. Warto też zwrócić uwagę na ścieżkę edukacyjną, która prowadzi przez najciekawsze fragmenty wzgórza, m.in. obok ruin pieca wapienniczego, torfowiska z rosiczką okrągłolistną i muraw kserotermicznych.

Praktycznie

Wędrówka na Grojec to doskonały pomysł na rodzinny spacer — trasa jest umiarkowanie trudna, a całe przejście zajmuje około 2 godzin (wariant okrężny ma 6,2 km). Szlak jest dobrze oznakowany, ale miejscami bywa stromy, zwłaszcza pod koniec podejścia na Wielki Grojec. Warto zabrać ze sobą wodę i aparat — widoki, zwłaszcza o zachodzie słońca, są niezapomniane. Z centrum Żywca na szczyt można dotrzeć również rowerem, korzystając z lokalnych ścieżek rowerowych.