Cięcina pojawia się w spisach świętopietrza jako Ecclesia de Czencina (Czaczyna) w latach 1346–1358 (najstarszy zachowany spis je odnotowujący), co świadczy o istnieniu w tej miejscowości kościoła parafialnego.
Cięcina jako wieś istniała już na początku XIV wieku i należała do książąt oświęcimskich z rodu Piastów (śląska linia Piastów). Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi ze spisu świętopietrza z lat 1325–1358, gdzie figuruje jako "Eclesia de Czencina". Osobne Księstwo Zatorskie powstało dopiero w 1445 r., więc nazwa "oświęcimsko-zatorskie" jest anachronizmem dla XIV w.
Dno kotliny Żywiecczyzny, w tym Cięcina, było już wtedy zasiedlone, co potwierdza zapis dziesięciny Piotra Komorowskiego zanotowany w konsystorzu krakowskim.
Na terenie środkowego biegu Soły i ujścia Koszarawy istniało już 10 wsi, w tym Cięcina. Cięcina była parafią, która nie posiadała swego kościoła, prawdopodobnie na skutek zniszczeń dokonanych przez husytów.
Cięcina wraz z całą Żywiecczyzną została przekazana przez króla Polski Kazimierza Jagiellończyka Piotrowi Komorowskiemu herbu Korczak na własność dziedziczną.
Drewniany kosciol Sw. Katarzyny Aleksandryjskiej w Ciecinie, wzniesiony w 1542 r. z fundacji Krzysztofa Komorowskiego, zachwyca prostota zrebowej konstrukcji charakterystycznej dla typu slasko-malopolskiego; wnetrze, uznawane za surowe, kryje barokowe wyposazenie z XVII-XIX w.: szesc oltarzy, ambone i kamienna chrzcielnice z 1705 r.
Założenie folwarku pańszczyźnianego w Cięcinie przez Mikołaja Komorowskiego. Wieś była własnością kasztelana sądeckiego Krzysztofa Komorowskiego (od 1595 roku).
Zabytkowy drewniany kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Cięcinie został wzniesiony w 1542 r. (XVI w.) z inicjatywy Krzysztofa Komorowskiego. W XVII w. (1666–1667) znacznie go rozbudowano. We wnętrzu można podziwiać barokowe ołtarze, w tym ołtarz główny z późnego baroku oraz dwa boczne ołtarze barokowe.
Wnętrze kościoła Św. Katarzyny zdobi barokowy ołtarz główny (prawdopodobnie XVII w., przebudowa 1665–1666) oraz polichromie ścienne i stropowe wykonane w 1896 r. przez Antoniego Stopkę z Makowa Podhalańskiego.
Karol Ludwik Habsburg dokończył budowę huty w Węgierskiej Górce, co korzystnie wpłynęło na rozwój gospodarczy Cięciny – wielu jej mieszkańców znalazło w niej zatrudnienie.
Czerwony szlak prowadzi przez Trakt Cesarski — drogę wybudowaną w XVIII w. za cesarza Józefa II jako główny szlak komunikacyjny łączący Kraków z Wiedniem. Ścieżka dydaktyczna (ok. 2 km) jest oznaczona tablicami informacyjnymi opisującymi historię drogi i historię regionu.
Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.
Legendy i podania
Pochodzenie nazwy Cięcina i legenda o wykarczowaniu lasu Nazwa miejscowości Cięcina wywodzi się od słowa "wycięcie", gdyż osada powstała na miejscu wykarczowanego lasu, co dało początek jej istnieniu.
Najazd husytów i zniszczenie kościoła Według podań, husyci wtargnęli do Cięciny i spalili miejscowy kościół, podobnie jak uczynili to w sąsiedniej Łękawicy.
### Kościół św. Katarzyny
XVI-wieczny drewniany kościół, który od początku istnienia do 1789 roku pełnił funkcję kaplicy filialnej parafii w Radziechowach. Rozbudowany w latach 1666–1667 staraniem ks. Stanisława Kaszkowicza, proboszcza radziechowskiego. Wnętrze zdobi barokowy ołtarz główny oraz XVIII-wieczne polichromie. Marceli Stupecki.
### Kościół Przemienienia Pańskiego
Nowoczesny kościół zbudowany w latach 80. Zaprojektowany przez architekta Stanisława Wiewiórę, słynie z jednego z największych w regionie 36-głosowych organów piszczałkowych. W 2006 roku w kościele powstał nowy ołtarz wykonany z kilku rodzajów marmuru i granitu.
### Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej
Zlokalizowana na Przegibie-Butor, kaplica powstała w latach 70. Stanowi przykład współczesnej architektury sakralnej, harmonijnie wpisującej się w krajobraz.
### Schrony bojowe
W okolicy Cięciny znajdują się betonowe schrony bojowe z lat 30. Konstytucji 3 maja
Placówka edukacyjna przy ul. św. Katarzyny 20, która odgrywa ważną rolę w życiu lokalnej społeczności.
### Szkoła Podstawowa nr 2 im. św. Franciszka z Asyżu
Druga szkoła w Cięcinie, zlokalizowana przy ul. św. Katarzyny 246, nosząca imię świętego Franciszka.
---
Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Cięcina.
Położenie i teren
Cięcina leży na ok. 397 m n.p.m. Otaczające szczyty (≤7 km): Cebula 1036 m (5.9 km), Glinne 1034 m (5.3 km), Góra Prusów 1010 m (6.2 km), Jaworzynka 951 m (5.2 km), Ostre 930 m (7.0 km), Przybór 898 m (5.8 km). Szlaki w pobliżu: Radziechowy - Hala Radziechowska (szlak niebieski); Rajcza PKP - Żabnica (szlak niebieski); Węgierska Górka - Fajkówka (szlak zielony); Milówka - Cięcina (szlak zielony); Żywiec - Bystra Górna (szlak niebieski); Słowianka - Brzuśnik MZK (szlak zielony).
