Co w BeskidachCo w Beskidach
Miejscowość

Szare

458798 m n.p.m.

Najstarsza wzmianka o Szarem pochodzi z 1626 roku, gdy wieś wymieniono w wykazie wsi Państwa Żywieckiego.

1
Szczytów
458–798 m
Wysokość
Odkryj okolicę
Wyspa 3D — SzareN
Najwyższy szczyt
Kiczorka · 798 m
Różnica wysokości
340 m

Historia Szare

1608
Na terenie Szarego osiedleni zostali chłopi z Lipowej, których ziemie zabrał Mikołaj Komorowski, tworząc lipowski folwark.
1623–1624
Z Szarego pochodził Tomasz Masny – jeden z najsłynniejszych żywieckich zbójników, herszt zbójnickiej familii grasującej po Żywiecczyźnie w drugiej połowie XVII wieku (słynny napad na Żywiec w 1695 r.; Masny stracony w 1696 r.).
ok. 1625
Szare powstało prawdopodobnie przez podniesienie przez królową Konstancję do rangi wsi starszej osady wołoskiej.
1626
Najstarsza wzmianka o miejscowości pochodzi z wykazu wsi Państwa Żywieckiego.
1672
Wieś Szare liczyła w 1672 r. 20 gospodarstw i 170 mieszkańców, którzy oprócz prac w lesie zajmowali się głównie pasterstwem.
1784
Dzwonnica w Szarem została ufundowana przez najbogatszych gospodarzy tej miejscowości: Kubasów, Kalfasów, Roczynów i Ciupków. Pierwotne wejście do dzwonnicy znajdowało się od frontu, a później zostało przeniesione na zachodnią ścianę boczną. Na frontowej ścianie znajduje się drewniana rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego.
1817
Według inwentarza Szare należało do 366 polan o łącznej powierzchni ok. 820 ha.
1826
W Szarem wystawiono kaplicę pw. Wniebowzięcia Matki Boskiej przez Szczepana Kuśnierza.
XIX w.
W Szarem działał prymitywny zakład produkujący tekturę.
przed 1890
Wieś Szare liczyła 255 domów i 1591 mieszkańców (760 mężczyzn i 831 kobiet). We wsi była szkoła ludowa i kaplica, a ludność należała do parafii w Milówce.
1900
W Szarem mieszkało 1945 osób, z czego 1934 było katolikami, 10 wyznawcami judaizmu, a 1 innej religii.
1914
Ludomir Sawicki zanotował, że na letni wypas mieszkańcy wsi pędzą swe owce do odległych szałasów na Raczy i Przysłopie w Rycerce.
1940
W ramach hitlerowskiej Akcji Żywiec wysiedlono z Szarego 58 polskich rodzin (318 osób), osiedlając na ich miejsce 18 rodzin niemieckich (70 osób).
1945
Wyzwolenie wsi Szare nastąpiło 6 kwietnia, lecz na górze Szklanówce okrążone oddziały niemieckie broniły się aż do 30 kwietnia.
1948
Z miejscowości Szare wyodrębniły się Laliki.
1949
Z uwagi na nieporozumienia mieszkańców dotyczące wspólnot leśnych postanowiono podzielić wieś, w wyniku czego Szare Gronie otrzymało nazwę Laliki.
1949
W wykazie zwardońskiej Agencji Pocztowej do gromady Szare Gronie należały osiedla mające łącznie 1144 mieszkańców.
1972
Miał miejsce remont dzwonnicy, podczas którego najprawdopodobniej wyposażono ją w nowy dzwon.

Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.

Legendy i podania

Pochodzenie nazwy Szare Legenda głosi, że nazwa wsi Szare wywodzi się z tragicznego zdarzenia, o którym pisał Andrzej Komoniecki w "Dziejopisie Żywieckim". Podczas srogiej zimy 150 owiec zapadło w śniegu, zginęło z głodu i mrozu, pozostawiając po sobie szare, smutne pole.

Tomasz Masny – żywiecki zbójnik z Szarego Z Szarego pochodził Tomasz Masny, jeden z najsłynniejszych żywieckich zbójników. W latach 1623–1624 dowodził zbójnicką familią, która grasowała po Żywiecczyźnie, budząc strach i podziw.

Szczyty w okolicy

Kiczorka798 m n.p.m.

Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Szare.

Położenie i teren

Szare leży na ok. 517 m n.p.m. Otaczające szczyty (≤7 km): Barania Góra 1215 m (6.4 km), Wierch Równiański 1160 m (6.2 km), Jaworzyna 1045 m (5.0 km), Glinne 1034 m (6.8 km), Karolówka 931 m (5.4 km), Ochodzita 895 m (6.7 km). Szlaki w pobliżu: Węgierska Górka - Fajkówka (szlak zielony); Milówka - Cięcina (szlak zielony); Wisła Czarne - Zwardoń (szlak niebieski); Kamesznica - Barania Góra (szlak czarny).

Źródła (2): milowka.pl, pl.wikipedia.org · fakty zweryfikowane atomowo