Pilsko

Pilsko (1557 m n.p.m.) to drugi co do wysokości szczyt Beskidu Żywieckiego, położony na granicy polsko-słowackiej. Właściwy wierzchołek znajduje się po stronie słowackiej, natomiast najwyższym punktem po polskiej stronie jest Góra Pięciu Kopców (1534 m n.p.m.), przez którą przebiega granica państwowa oraz Wielki Europejski Dział Wodny. Masyw Pilska słynie z rozległych panoram, unikalnej roślinności alpejskiej i bogatej infrastruktury turystycznej, co czyni go jednym z najpopularniejszych celów wędrówek pieszych i narciarskich w regionie.

Historia i nazwa

Nazwa Pilsko pojawia się po raz pierwszy w druku w 1721 roku w dziele Gabriela Rzączyńskiego, choć jej pochodzenie nie jest jednoznacznie ustalone. Według jednej z teorii może wywodzić się od słowa „pić” lub „pilsko”, co nawiązuje do licznych źródeł i strumieni na stokach góry. Inna hipoteza łączy nazwę z dawną halą pasterską „Pielsko”, należącą do właściciela o nazwisku Piela. Pierwsze udokumentowane wejście na szczyt miało miejsce w 1700 roku. Pilsko od wieków pełniło rolę góry granicznej, a jego nazwa mogła powstać na Orawie jako zniekształcenie słowackiego określenia Polski – „Pol’sko”.

Przyroda i ochrona

Górne partie Pilska objęte są ochroną rezerwatową zarówno po stronie polskiej, jak i słowackiej. Po polskiej stronie rezerwat przyrody Pilsko (utworzony w 1971 roku, powierzchnia 105,21 ha) chroni fragmenty górnoreglowego boru świerkowego, kosodrzewinę oraz murawy krzewinkowe. W rezerwacie rośnie 200-letni starodrzew świerkowy, a wiele drzew przekracza 350 lat. Obszar ten jest również częścią sieci Natura 2000, co podkreśla jego znaczenie przyrodnicze. Po słowackiej stronie rezerwat obejmuje 809 ha i chroni podobne ekosystemy. W masywie Pilska występują rzadkie gatunki zwierząt, takie jak niedźwiedzie brunatne, wilki, rysie oraz darniówka tatrzańska.

Szlaki i turystyka

Na Pilsko prowadzi kilka szlaków turystycznych, zarówno od polskiej, jak i słowackiej strony. Najpopularniejsze trasy rozpoczynają się w Korbielowie (żółty i zielony szlak) oraz na Przełęczy Glinne (czerwony szlak, będący częścią Głównego Szlaku Beskidzkiego). Wędrówka na szczyt zajmuje zwykle 2,5–4 godziny, w zależności od wybranego wariantu. Po drodze warto zatrzymać się na Hali Miziowej (1330 m n.p.m.), gdzie znajduje się schronisko PTTK, oferujące noclegi i wyżywienie. Z wierzchołka rozciąga się panorama na Beskid Żywiecki, Śląski, Małą Fatrę, a przy dobrej pogodzie – także na Tatry.

Narciarstwo i infrastruktura

Pilsko jest jednym z najważniejszych ośrodków narciarskich w Beskidach. Ośrodek Narciarski Pilsko w Korbielowie dysponuje około 20 km tras zjazdowych i 10 wyciągami, w tym kolejkami krzesełkowymi. Górna stacja wyciągu orczykowego sięga wysokości 1500 m n.p.m., co sprawia, że sezon narciarski trwa tu często do końca kwietnia. Stokom Pilska towarzyszy rozbudowana infrastruktura – wypożyczalnie sprzętu, gastronomia i parkingi. Warto jednak pamiętać, że część tras narciarskich przebiega w pobliżu rezerwatu przyrody, dlatego obowiązują tam szczególne zasady ochrony środowiska.