Co w BeskidachCo w Beskidach
Co w BeskidachCo w Beskidach
Miejscowość

Pewel Wielka

450–868 m n.p.m.

Pewel Wielka to wieś z tradycjami hutniczymi i pasterskimi, położona w Beskidzie Żywieckim. Znajduje się tu kościół parafialny oraz dwa przystanki kolejowe na linii Skawina–Żywiec, skąd można wyruszyć na okoliczne szlaki.

6
Szczytów
2
Atrakcji
450–868 m
Wysokość
Odkryj okolicę
Wyspa 3D — Pewel WielkaN
Najwyższy szczyt
Łosek · 868 m
Różnica wysokości
418 m

Historia Pewel Wielka

XIII/XIV w.
Pewel Wielka powstała jako wieś zarębna, zasiedlona przez wędrowną ludność wołoską (wałaską), która karczowała lasy tworząc zarębki.
XVII w.
Pewel Wielka powstała jako osada pasterska na prawie wołoskim, związana z działalnością hutniczą i wydobywaniem rudy darniowej do około 1679 roku. Dawniej wieś stanowiła ośrodek wyrobu gontów, drewnianych zabawek, narzędzi oraz sprzętów rolniczych.
1712
Pewel Wielka liczyła 17,5 zarębków, na których gospodarowało 35 półzarębników.
1954–1960
Wieś była siedzibą gromady Pewel Wielka.
1975–1998
Wieś należała do województwa bielskiego.
1982
Parafia rzymskokatolicka w Pewli Wielkiej, pod wezwaniem Świętego Maksymiliana Kolbego, została erygowana.
2022
Pewel Wielka liczyła 1445 mieszkańców.
współczesność
Na wschodnim stoku Łoska, tuż pod wierzchołkiem, znajduje się osiedle Mierniccy należące do miejscowości Pewel Wielka. Dawniej stoki były w znacznej części bezleśne (pola uprawne), dziś zarastają lasem. Na grzbiecie Łoska, przy szlaku turystycznym powyżej osiedla, znajdują się dwie ukwiecone kapliczki i krzyż.

Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.

Legendy i podania

Pochodzenie nazwy Pewel Wielka Miejscowość Pewel Wielka zawdzięcza swoją nazwę pierwszemu osadnikowi o imieniu Paweł, który był poddanym w grodzie oświęcimskim. Wieś początkowo nazywano Pewel, co wywodziło się od imienia tego właściciela.

Szczyty w okolicy

Łosek868 m n.p.m.
Baków766 m n.p.m.
Bigoska742 m n.p.m.
Wytrzyszczon742 m n.p.m.
Gawrysiowy Groń624 m n.p.m.
Fulbojów Groń618 m n.p.m.

Ciekawe miejsca

Punkt widokowy- szczyt Łosek (Lasek)Przyroda 0 m
Studenckie Schronisko Turystyczne "Chatka Lasek"Noclegi

Na terenie Pewli Wielkiej znajdują się dwa przystanki kolejowe: Pewel Wielka i Pewel Wielka Centrum, leżące na linii kolejowej nr 97 Skawina–Żywiec. Ruch pasażerski na tej trasie został reaktywowany w 2016 roku, a pociągi kursują w piątki i niedziele. Warto zwrócić uwagę na kościół parafialny pod wezwaniem Świętego Maksymiliana Kolbego, wzniesiony po erygowaniu parafii w 1982 roku. Wieś zachowała także ślady dawnego budownictwa drewnianego, charakterystycznego dla regionu. W okolicy znajdują się obiekty sakralne sąsiednich miejscowości, m.in. kaplica leśna w Pewli Małej (w lesie Kiełbasów) oraz kaplica Upadku Chrystusa w Pewli Ślemieńskiej z drugiej połowy XIX wieku.

Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Pewel Wielka.

Położenie i teren

Pewel Wielka leży na ok. 452 m n.p.m. Otaczające szczyty (≤7 km): Lachów Groń 1045 m (6.3 km), Kalików Groń 916 m (6.4 km), Miziowy Groń 874 m (6.2 km), Łosek 868 m (2.7 km), Czoło 821 m (6.1 km), Zapadliska (Prusaków Groń) 790 m (2.6 km). Szlaki w pobliżu: Wodospad Sopotnia - Nad Przełęczą Przysłop (szlak żółty); Szlak chatkowy niebieski (szlak niebieski); Szlak chatkowy czerwony (szlak czerwony); Jeleśnia - Gachowizna (szlak żółty).

Źródła (5): pl.wikipedia.org, pl.wikipedia.org, kolejbeskidzka.pl, noclegowo.pl … · fakty zweryfikowane atomowo

Najczęstsze pytania

Co warto zobaczyć w Pewli Wielkiej?

W Pewli Wielkiej warto zobaczyć kościół parafialny pod wezwaniem Świętego Maksymiliana Kolbego oraz dwa przystanki kolejowe: Pewel Wielka i Pewel Wielka Centrum. Wieś zachowała także ślady dawnego budownictwa drewnianego.

Jaka jest historia Pewli Wielkiej?

Pewel Wielka powstała w XVII wieku jako osada pasterska na prawie wołoskim. Wieś była związana z hutnictwem i wydobyciem rudy darniowej, a także rzemiosłem, m.in. wytwarzaniem gontów i narzędzi rolniczych.

Jak dojechać do Pewli Wielkiej?

Do Pewli Wielkiej można dojechać pociągiem – wieś ma dwa przystanki kolejowe na linii Skawina–Żywiec, z kursami w piątki i niedziele. Linia została reaktywowana w 2016 roku.

Jakie szlaki są w okolicy Pewli Wielkiej?

W okolicy Pewli Wielkiej przebiegają m.in. szlak żółty na Wodospad Sopotnia – Nad Przełęczą Przysłop, szlak niebieski i czerwony chatkowy oraz szlak żółty Jeleśnia – Gachowizna.

Skąd pochodzi nazwa Pewel Wielka?

Nazwa Pewel Wielka wywodzi się od imienia pierwszego osadnika – Pawła, który figuruje w księgach ziemskich oświęcimskich. Początkowo wieś nazywano Pewel.