Historia Jeleśnia
II Wojna Światowa
Na terenie wsi Krzyżowa i Przyborów (gmina Jeleśnia) przed wybuchem II wojny światowej zbudowano 5 schronów bojowych tworzących Linię obrony Krzyżowa-Przyborów, mających umocnić doliny rzeki Koszarawy i Krzyżówki. Obsadzała je 152 Kompania Forteczna "Jeleśnia" KOP — były to regularnie wojskowe fortyfikacje obronne, nie obiekty partyzanckie.
XIV w.
Tradycje hutnictwa żelaza na Żywiecczyźnie sięgają co najmniej XVI wieku — pierwsza udokumentowana huta powstała w 1570 r. na Bystrej (wzmianka Komonieckiego). Ruda żelaza była wydobywana m.in. w Jeleśni, jednak jako surowiec dla huty w Węgierskiej Górce (założonej w 1838 r.). Hipoteza o XIV-wiecznym początku hutnictwa w Żywiecczyźnie, wiązana z dzielnicą Żywca "Rudza", nie ma potwierdzenia w źródłach archiwalnych ani archeologicznych.
1595
W miejscowości istniał kościół filialny parafii żywieckiej.
1608
Drewniany budynek Starej Karczmy w Jeleśni, wzniesiony w drugiej połowie XVIII wieku (ok. 1774), będący żywą lekcją tradycji. Historia karczmy sięga 1608 roku, kiedy Mikołaj Komorowski założył w Jeleśni folwark i wybudowano pierwszą karczmę pańską, jednak obecny budynek z modrzewiowego drewna pochodzi z późniejszego okresu.
1628
Królowa Konstancja erygowała w Jeleśni samodzielną parafię.
XVII w.
Jeleśnia weszła w skład „państwa” żywieckiego, którego centrum stanowił Żywiec.
XVIII w.
Najcenniejszym obiektem jest kościół św. Wojciecha, którego murowana bryła barokowa powstała w latach 1693–1702 i była poszerzana w latach 1778–1785. Rokokowe wnętrze kryje rzeźby, polichromowany strop kasetonowy z 1702 roku oraz misternie rzeźbiony ołtarz główny z 1790 roku.
1817
Plebania przy kościele św. Wojciecha została zbudowana.
1826
Powstała kamienna figura Chrystusa upadającego pod krzyżem w Jeleśni Dolnej.
1847–1848
Epidemia cholery znacznie zdziesiątkowała tutejszą ludność.
1914
Wieś liczyła 3000 mieszkańców i była ważną stacją turystyczną dla turystów dążących na Pilsko i Babią Górę.
1939
Żelbetowe schrony bojowe z okresu Kampanii Wrześniowej 1939 r. w Przyborowie (gmina Jeleśnia) — 2 ukończone obiekty (z planowanych 5) stanowiące część Linii obrony Krzyżowa-Przyborów, zachowane w niemal 100% do dziś.
1981
Rozpoczęto organizację imprezy folklorystycznej „Dni Jeleśni”.
1986
Kościół świętego Wojciecha w Jeleśni wraz z plebanią z 1817 roku został wpisany do rejestru zabytków.
2012
Zakończono prace budowlane przy projekcie Ostrava-Beskidy Cyklostezka na odcinku Vratimov-Sviadnov (Czechy). Uroczyste otwarcie odbyło się 11 września 2012 r. w Paskowie. Projekt był realizowany przez czeski związek gmin Region Slezská brána wraz z miastami Vratimov i Paskov oraz gminami Řepiště, Žabeň i Sviadnov — gmina Jeleśnia nie była partnerem tego projektu. Trasa rowerowa nr 59 o długości 7380 m połączyła istniejące odcinki szlaku rowerowego Ostrawa-Beskidy.
2012
Stowarzyszenie Kół Gospodyń Wiejskich Gminy Jeleśnia zostało zarejestrowane w Sądzie Rejonowym - VIII Wydziale Gospodarczym KRS w Bielsku-Białej pod numerem KRS0000412815.
2012
W Jeleśni wytyczono 12 tras rowerowych o zróżnicowanym stopniu trudności (łatwe, średnio trudne i bardzo trudne), rozpoczynających się m.in. przy posterunku Policji, moście pod Janikową Grapą, ośrodkach zdrowia w Krzyżowej oraz wyciągach narciarskich w Korbielowie. Data wytyczenia tras nie jest potwierdzona — rok 2012 nie pojawia się w żadnym wiarygodnym źródle.
2021–2027
Projekt „Ochrona i regeneracja obszarów cennych przyrodniczo wraz z działaniami edukacyjnymi na obszarze Aglomeracji Beskidzkiej – etap I” został wybrany do dofinansowania w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego.
lata 70-te
W dawnej organistówce pod kościołem w Jeleśni powstała Regionalna Izba Pracy Twórczej.
współczesność
Wodospad na potoku Sopotnia Wielka w Jeleśni został uznany za pomnik przyrody nieożywionej (największy w zachodniej części Beskidów). Realizowane są działania ochronne, w tym budowa ścieżki dojścia z barierką, kanalizacja ruchu turystycznego, ochrona zbiornika wodnego oraz nasadzenia rodzimej roślinności.
Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.
Szczyty w okolicy
Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Jeleśnia.
Położenie i teren
Jeleśnia leży na ok. 459 m n.p.m. Otaczające szczyty (≤7 km): Łazy 1026 m (6.7 km), Uszczawne Niżne 1015 m (6.9 km), Juraszkowa 1003 m (6.3 km), Kalików Groń 916 m (6.7 km), Przysłop 901 m (5.7 km), Przyborowiec 882 m (5.3 km). Szlaki w pobliżu: Jastrzębica - Świnna (szlak żółty); Wodospad Sopotnia - Nad Przełęczą Przysłop (szlak żółty); Szlak chatkowy niebieski (szlak niebieski); Przyborów - Mędralowa Zachodnia (szlak zielony); Szlak chatkowy czerwony (szlak czerwony); Jeleśnia - Gachowizna (szlak żółty).
Źródła (7): pl.wikipedia.org, turystycznepropozycje.pl, jelesnia.pl, beskidnews.pl … · fakty zweryfikowane atomowo