Co w BeskidachCo w Beskidach
Miejscowość

Folwark

510648 m n.p.m.

Folwark to jednostka gospodarcza, której korzenie sięgają XII wieku, choć na ziemiach polskich rozwinęła się szczególnie od XIV stulecia.

2
Szczytów
510–648 m
Wysokość
Odkryj okolicę
Wyspa 3D — FolwarkN
Najwyższy szczyt
Bania · 648 m
Różnica wysokości
138 m

Historia Folwark

XII w.
Folwark jako jednostka gospodarcza własności ziemskiej, oparta na produkcji rolnej i pracy przymusowej chłopów, rozwinął się od XIV wieku.
XIV w.
Instytucja folwarku, znana w Polsce od XIII–XIV w. głównie w dobrach kościelnych, z czasem (XV–XVI w.) przekształciła się w gospodarstwo rolno-hodowlane nastawione na towarową produkcję zbóż i surowców agrarnych przeznaczonych na zbyt.
XV w.
Doszło do zmiany charakteru renty feudalnej — zamiast naturalno-czynszowej zaczęła przeważać pańszczyzna.
1496
Statut piotrkowski zwiększył kontrolę i wyzysk chłopów w folwarkach.
1520
Przywilej toruński doprowadził do zwiększenia kontroli i wyzysku chłopów w folwarkach.
XVI w.
W XVI w. wykształciły się dwa typy folwarków: ekspansywne (nastawione na eksport zboża, głównie wzdłuż Wisły i na Litwie) oraz autonomiczne (nastawione na lokalny zbyt produktów rolnych, typowe dla Wielkopolski). Obszar Beskidów Zachodnich pozostawał poza głównym zasięgiem tej formacji.
XVI w.
W XVI w. ziemie folwarczne stanowiły około 17–33% wszystkich uprawianych gruntów na ziemiach centralnej Polski (nie dotyczy bezpośrednio Beskidów, gdzie folwark był mniej rozpowszechniony).
XVII w.
Doszło do ostrego kryzysu gospodarki folwarcznej spowodowanego zniszczeniami wojennymi, spadkiem cen produktów rolnych i zmniejszeniem eksportu zboża.
XVII w.
Wydajność folwarków była o 30–40% niższa od wydajności gospodarstw chłopskich.
XVII w.
Właściciele folwarków, szukając nowych źródeł dochodów, zamieniali pańszczyznę na czynsz, rozwijali propinację i ograniczali kontakty chłopów z rynkiem zbytu.
1864–1905
W Królestwie Polskim obszar ziemi folwarcznej uległ zmniejszeniu z około 47% do 36%.
1944
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o reformie rolnej z 6 września 1944 r. objął ok. 3,49 mln ha ziemi z 9707 majątków ziemskich (dane za lata 1944–1948); z tego ok. 1,2 mln ha rozparcelowano między ok. 387 tysięcy rodzin chłopskich.
1944
Z folwarków tworzono państwowe gospodarstwa rolne (PGR-y).

Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.

Szczyty w okolicy

Bania648 m n.p.m.
Targoszowka645 m n.p.m.

Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Folwark.

Położenie i teren

Folwark leży na ok. 581 m n.p.m. Otaczające szczyty (≤7 km): Beskidy 801 m (5.2 km), Gawroń 766 m (6.8 km), Ciemniak 752 m (3.4 km), Ostojów 742 m (2.9 km), Majowa Grapa 731 m (4.4 km), Kurzeńcowa Groń 711 m (3.6 km). Szlaki w pobliżu: Lubień - Sidzina (szlak żółty); Wysoka - Kojszówka PKP (szlak niebieski).

Źródła (3): pl.wikipedia.org, folwarkstarawiniarnia.pl, gorydlaciebie.pl · fakty zweryfikowane atomowo