Co w BeskidachCo w Beskidach
Miejscowość

Kończyce Wielkie

244330 m n.p.m.

Kończyce Wielkie po raz pierwszy pojawiają się w dokumentach w 1305 roku, w *Księdze uposażeń biskupstwa wrocławskiego*.

1
Atrakcji
244–330 m
Wysokość
Odkryj okolicę
Wyspa 3D — Kończyce WielkieN
Najwyższy punkt
330 m
Różnica wysokości
86 m

Historia Kończyce Wielkie

XIII w.
Wieś Kończyce Wielkie została zasiedlona w ramach wielkiej akcji osadniczej (tzw. łanowo-czynszowej) na terytorium późniejszego Górnego Śląska, prowadzonej przez przybyszów z Niemiec.
1290
Kończyce Wielkie znajdowały się pod panowaniem Piastów z Księstwa Cieszyńskiego.
ok. 1305
Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana w łacińskim dokumencie Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (ok. 1305) jako wieś zobowiązana do płacenia dziesięciny z 29 łanów większych — pod nazwą Cunczindorf Pasconis (wieś prywatna/rycerska). Sąsiednia wieś Cunczindorf principis (Kończyce Książęce) to dzisiejsze Kończyce Małe.
XV w.
Kończyce Wielkie były własnością książąt cieszyńskich do XV w. Zespół pałacowo-parkowy wzniesiono na przełomie XVII i XVIII w. — fundatorem był Jerzy Fryderyk Wilczek, który nabył dobra w 1598 r.
1526
Kończyce Wielkie przeszły pod panowanie Habsburgów.
1597
Kończyce Wielkie zostały zakupione przez rodzinę Bludowskich z Błędowic.
początek XVII w.
Wilczkowie weszli w posiadanie pałacu i parku w Kończycach Wielkich dzięki małżeństwu Ewy Bludowskiej z Mikołajem Wilczkiem. Hrabia Mikołaj Wilczek zbudował drewnianą kaplicę.
1679
Protokoły powizytacyjne opisują wystrój i wyposażenie starej świątyni w Kończycach Wielkich.
1683
W Kończycach Wielkich przyjęto wojska husarskie dowodzone przez hetmana polnego koronnego Mikołaja Hieronima Sieniawskiego podczas wyprawy króla Jana III Sobieskiego na odsiecz wiedeńską w 1683 roku.
koniec XVII w.
Pałac w Kończycach Wielkich został wzniesiony jako siedziba rodu Wilczków, jednej z najznamienitszych rodzin szlacheckich Śląska Cieszyńskiego, prawdopodobnie na miejscu wcześniejszej budowli z XVI wieku. Pałac rozbudował marszałek Księstwa Cieszyńskiego, baron Jerzy Fryderyk Wilczek.
1719
Protokoły powizytacyjne opisują wystrój i wyposażenie starej świątyni w Kończycach Wielkich.
1737
Maciej Weissman z Frydku wykonał rzeźbę w stylu rokoko przy chrzcielnicy kościoła św. Michała Archanioła, przedstawiającą św. Jana Chrzciciela udzielającego chrztu Chrystusowi.
1752–1767
Drewniana kaplica w Kończycach Wielkich została przebudowana na murowaną dzięki fundacji Harasowskich z Harasowa.
1776
Zbudowano murowaną kaplicę pałacową pw. Opatrzności Bożej w miejscu drewnianej kaplicy z XVII wieku, ufundowaną przez Harasowskich z Harasowa.
1777
Zbudowano drewniany kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, jeden z największych na Śląsku Cieszyńskim, w miejscu wcześniejszej, mniejszej drewnianej świątyni.
1781
Jan Hrabiec z Frydku wykonał rokokową ambonę w kościele św. Michała Archanioła.
1806
Pałac w Kończycach Wielkich był reprezentacyjnym obiektem, o czym świadczy najstarszy zachowany wizerunek z tamtego okresu.
początek XIX w.
Jan Józef Antoni hrabia Larisch von Mönnich nabył pałac w Kończycach Wielkich.
1825
Na początku XIX wieku pałac w Kończycach Wielkich nabył od Wilczeków Jan Józef Antoni hrabia Larisch von Mönnich, który uczynił go siedzibą rodu; imię "Henrietta" jako osoby wybierającej rezydencję nie jest potwierdzone w wiarygodnych źródłach.
1859
Kaplica w Kończycach Wielkich została odnowiona i ponownie poświęcona.
1862
Hrabia Eugeniusz Larisch von Mönnich osiadł w Kończycach Wielkich i objął posiadłość.
1865
W 1865 roku, z okazji ślubu z Marią hrabianką Deym von Střitež, Eugeniusz przebudował pałac w Kończycach Wielkich, nadając mu charakter stylizowany na neorenesansową toskańską willę.
1884
Powstała polichromia wnętrza kościoła św. Michała Archanioła.
koniec XIX w.
Pałac w Kończycach Wielkich został zmodernizowany w stylu francusko-barokowym klasycystycznym, a park przekształcono w styl angielski z sztucznym stawem i wyspą. Powstała także dawna obora, obecnie stajnia na folwarku „Karłowiec”.
1893
Gabriela von Thun und Hohenstein (z domu Larisch von Monnich) wyszla za maz za Feliksa hrabiego von Thun und Hohenstein i osiedlili sie w Konczycach Wielkich. Z okazji ich slubu w 1893 r. palac zostal zmodernizowany i uzyskal klasycystyczny (barokowo-klasycystyczny) wystroj w stylu francuskim.
1900
Kończyce Wielkie stanowiły samodzielną gminę obejmującą również Rudnik, z liczbą mieszkańców 1561 zamieszkałych w 248 budynkach.
1910
Kończyce Wielkie miały 1286 mieszkańców zamieszkałych w 207 budynkach na obszarze 1562 hektarów.
1922
Gabriela von Thun und Hohenstein otrzymała Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
1938
W kaplicy w Kończycach Wielkich umieszczono witraże wykonane z pleksiglasu — wyjątkowe technicznie okna powstałe w 1938 r. w fabryce doktora Otto Röhma, pioniera produkcji szkła organicznego w Niemczech, ofiarowane przez niego w związku z rodzinnym związkiem z rodem Thun.
1945
Armia Czerwona splądrowała pałac w Kończycach Wielkich, a Gabriela von Thun und Hohenstein musiała opuścić częściowo zniszczony pałac. Po II wojnie światowej skonfiskowano majątek w Kończycach Wielkich.
1945–1954
Wieś była siedzibą gminy Kończyce Wielkie.
1952
W 1952 roku władze ludowe, po konfiskacie majątku w 1945 r., utworzyły w pałacu w Kończycach Wielkich państwowy dom dziecka.
1954–1972
Wieś należała i była siedzibą władz gromady Kończyce Wielkie.
1957
Gabriela von Thun und Hohenstein zmarła w 1957 roku w Cieszynie i została pochowana na cmentarzu katolickim w Kończycach Wielkich.
1975–1998
Wieś położona była w województwie bielskim.
2004
Gabriela von Thun und Hohenstein została patronką miejscowego gimnazjum w Kończycach Wielkich.
2006
Państwowy dom dziecka w Kończycach Wielkich przestał działać.
2007
Pałac w Kończycach Wielkich stał się własnością trzech biznesmenów z Mazowsza.
2009
Na obszarze 1445,25 ha wieś zamieszkana była przez 1848 mieszkańców, co daje gęstość zaludnienia równą 127,9 os./km².
2023
Kończyce Wielkie liczą 1845 mieszkańców.

Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.

Legendy i podania

Dąb Mieszko W Kończycach Wielkich rośnie ponad 500-letni Dąb Mieszko – pomnik przyrody, najstarszy dąb na Śląsku i jeden z najstarszych w Polsce, będący pozostałością po istniejącej tu przed wiekami puszczy.

Lewiatan w kaplicy W kaplicy pw. Opatrzności Bożej w Kończycach Wielkich znajduje się ambona z wyobrażeniem Lewiatana, przedstawiająca scenę biblijną, w której Jonasz wydostaje się z paszczy legendarnego potwora morskiego.

Duchy husarii pod dębami Według legendy, w 1683 roku oddział polskiej husarii zatrzymał się w Kończycach Wielkich w drodze pod Wiedeń. Część koni padła i została pochowana w pobliżu starych dębów. Mieszkańcy opowiadali, że słyszeli odgłosy końskich kopyt i rżenie, omijając to miejsce z obawy przed duchami rumaków husarii, które ucichły dopiero po zawieszeniu kapliczki z wizerunkiem Matki Boskiej.

Cudowne ocalenie dziecka Według miejscowej legendy, drewniana kaplica w Kończycach Wielkich powstała w podzięce za cudowne ocalenie dziecka, które podczas prac nad nowym pałacem wypadło z okna. Wydarzenie uznano za znak boskiej opieki, a hrabia Wilczek ufundował kaplicę pod wezwaniem Opatrzności Bożej.

Świetlista wizja podczas wyprawy Sobieskiego Legenda głosi, że w 1683 roku, gdy wojska husarskie stacjonowały w Kończycach Wielkich podczas wyprawy króla Jana III Sobieskiego na odsiecz wiedeńską, żołnierzom ukazała się świetlista wizja, symbolizująca boską opiekę i przyszłe zwycięstwo wojsk polskich.

Ciekawe miejsca

Parking przy koscieleParking

W Kończycach Wielkich znajduje się kilka zabytków wpisanych do rejestru województwa śląskiego. Najważniejszym jest pałac barokowo-klasycystyczny, wzniesiony przez Jerzego Fryderyka Wilczka na przełomie XVII i XVIII wieku, przebudowany w XIX stuleciu. Ostatnią właścicielką była hrabina Gabriela von Thun und Hohenstein, a po II wojnie światowej pałac przejęły władze komunistyczne, umieszczając w nim dom dziecka. Kolejnym zabytkiem jest drewniany kościół św. Michała Archanioła z 1777 roku, jeden z największych na Śląsku Cieszyńskim. Znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego. W Kończycach rośnie Dąb Mieszko – ponad 500-letni pomnik przyrody, najstarszy dąb na Śląsku i jeden z najstarszych w Polsce. To pozostałość po dawnej puszczy. Na wzgórzu między Kończycami Wielkimi a Małymi znajduje się punkt widokowy z panoramą na Wielką Czantorię.

Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Kończyce Wielkie.

Położenie i teren

Kończyce Wielkie leży na ok. 247 m n.p.m. Otaczające szczyty (≤7 km): Połuchnia 377 m (6.9 km). Szlaki w pobliżu: Szlak Zebrzydowicki (szlak czarny).

Źródła (6): pl.wikipedia.org, pl.wikipedia.org, chateau-konczycewielkie.pl, noclegowo.pl · fakty zweryfikowane atomowo