Górki Wielkie to jedna ze starszych na Śląsku Cieszyńskim wsi szlacheckich, której wyodrębnienie jako wsi rycerskiej datuje się na przełom XIII i XIV w. — pierwsza zachowana wzmianka pochodzi z dokumentu Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (ok. 1295–1305).
Górki Wielkie oraz Górki Małe są jednymi z najstarszych osad w Beskidzie Śląskim — pierwsza wzmianka pochodzi z ok. 1305 roku z Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (spis parafii diecezji wrocławskiej), gdzie wymienione są jako "Gorki villa vlodari". W tym czasie miejscowości należały do Księstwa Cieszyńskiego.
Powstala najstarsza znana mapa przedstawiajaca Gore Bucze i jej okolice — wzgorze uwidocznione jako "Buschay B[erg]" na wojskowej mapie przegladowej ksiestw cieszynskiego i opawskiego (Kriegs-Charte derer Furstentumer Teschen) z okresu 1763-1780, bedacej czescia Pierwszego Zdjeica Wojskowego Habsburgow.
Według austriackiego spisu ludności w 124 budynkach w Górkach Wielkich mieszkało 957 osób, z czego 838 (87,6%) mieszkańców było katolikami, 114 (11,9%) ewangelikami, a 5 (0,5%) wyznawcami judaizmu.
Tadeusz Kossak odkupił dawny majątek dworski Marklowskich w Górkach Wielkich w 1922 i zamieszkał tu z rodziną. Jego córka Zofia Kossak-Szczucka dołączyła do rodziców w 1923, po śmierci pierwszego męża.
W 1922 roku Tadeusz Kossak wydzierżawił dawny majątek dworski w Górkach Wielkich i zamieszkał tu wraz z żoną Anną. Jego córka, pisarka Zofia Kossak, przybyła do dworu w 1923 roku po śmierci pierwszego męża i zamieszkała tu razem z rodzicami. Majątek Tadeusz wykupił na własność dopiero w 1930 roku, wygrywając przetarg za 350 000 zł.
Górki Wielkie zajął po południu odwodowy 133. pułk piechoty niemieckiej 45. Dywizji Piechoty po kilkugodzinnym ostrzale artyleryjskim i karabinowym prowadzonym przez polskie wojsko ze stoków wzgórza Bucze.
Dwór Kossaków w Górkach Wielkich spłonął w maju 1945 roku, już po wyzwoleniu. Wcześniej, 21 stycznia 1945 r., polsko-radziecki oddział partyzancki pod dowództwem mjr. Wasilija Anisimowa stoczył kilkugodzinną walkę z oddziałem niemieckim w Brennej. 13 lutego 1945 r. Niemcy dokonali pacyfikacji Brennej — 4 mieszkańców Brennej i 20 jeńców włoskich spalono żywcem w stodole; przeprowadzono jeszcze dwie podobne egzekucje, których ofiarami byli Polacy i jeńcy włoscy.
Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.
Legendy i podania
Legenda o skarbach pod Górą Bucze Według miejscowych podań, pod Górą Bucze skrywają się bogate skarby, związane z dawnymi kamieniołomami wapiennymi. Mówi się, że zostały tam ukryte przed wiekami i czekają na odkrycie.
Zapadnięty kościół Legenda głosi, że w Górkach Wielkich zapadł się kościół, pochłaniając krnąbrnych mieszkańców osiedla jako karę za ich niegodziwe czyny.
Kacperek górecki skrzat Kacperek to postać skrzata z Górków Wielkich, bohater bajki Zofii Kossak-Szatkowskiej. Jego przygody opisują uroki i tajemnice tej malowniczej okolicy.
W Górkach Wielkich warto odwiedzić kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych, zbudowany w XV wieku i przebudowany w 1662 roku. Murowana, jednonawowa świątynia z barokowo-klasycystycznym wyposażeniem kryje w ogrodzeniu płytę nagrobną Henryka Góreckiego herbu Kornicz (zm. 1682). Na przykościelnym cmentarzu znajdują się groby Zofii Kossak, jej męża Zygmunta Szatkowskiego oraz Walentego Krząszcza. Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków” to miejsce poświęcone rodzinie Kossaków. Choć sam dwór Marklowskich z 1734 roku spłonął w 1945 roku, ocalał tzw. domek ogrodnika, gdzie obecnie mieści się Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej. W muzeum można zobaczyć pamiątki po pisarce, a w samym Centrum organizowane są cykle imprez kulturalnych „Artystyczne Lato u Kossaków”, warsztaty literackie, plastyczne i teatralne. Choć budynki są obecnie zniszczone, miejsce to ma historyczne znaczenie dla polskiego harcerstwa.
Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Górki Wielkie.
Położenie i teren
Górki Wielkie leży na ok. 327 m n.p.m. Otaczające szczyty (≤7 km): Równica 885 m (5.4 km), Wielka Cisowa 878 m (6.4 km), Wyczap 858 m (6.9 km), Mały Cisowy 829 m (5.1 km), Lipowski Groń 745 m (4.1 km), Czupel 736 m (3.9 km). Szlaki w pobliżu: Szlak Harcerski (szlak zielony); Jaworze-Nałęże - Błatnia (Błotny) (szlak czerwony); Równica - Skoczów PKP (szlak żółty); Szlak Myśliwski (szlak czerwony); Szlak Kamyka (szlak niebieski); Szlak dojściowy do Szlaku Drwali (szlak zielony); Górki Małe - Lipowiec (szlak czarny); Szlak Szklany (szlak niebieski).
