Cupel

Cupel (885 m n.p.m.) to charakterystyczny szczyt w Beskidzie Żywiecko-Orawskim, położony w gminie Bystra-Sidzina (powiat suski). Choć nie należy do najwyższych w paśmie, wyróżnia się malowniczym położeniem i dobrze zachowanymi fragmentami pierwotnej puszczy karpackiej, szczególnie na północnych stokach. Jego nazwa, pochodząca od słowa cupel (oznaczającego w gwarze podhalańskiej niewielkie wzniesienie lub kopiec), doskonale oddaje jego kształt — łagodny, zaokrąglony wierzchołek, porośnięty lasem bukowo-jodłowym z domieszką jaworu i świerka. Na szczycie nie ma punktu widokowego, ale okolice obfitują w liczne źródła, co czyni Cupel ważnym miejscem dla lokalnego systemu wodnego.

Szczyt leży na trasie kilku szlaków turystycznych, będąc istotnym węzłem w sieci pieszych połączeń gminy Bystra-Sidzina. Według lokalnych przekazów, okolice Cupla były w czasie II wojny światowej miejscem działań partyzanckich — na pobliskim Malinowym (828 m) znajduje się obelisk upamiętniający walki oddziałów AK. Na stokach Cupla zachowały się również ślady dawnego pasterstwa, choć dziś hale podszczytowe są już w większości zalesione. Warto zwrócić uwagę na geologię szczytu: zbudowany jest głównie z fliszu karpackiego, a w jego podłożu dominują piaskowce i łupki, typowe dla Beskidów Zachodnich.

Na Cupel można wejść kilkoma szlakami. Najpopularniejszy to szlak niebieski z Sidziny-Sołectwa (długość trasy do Cupla: ok. 2,5 godz., trudność umiarkowana), prowadzący przez Sidzinę-Dąb (słynny okaz dębu) i Malinowe. Alternatywnie, zielony szlak z Sidziny-Sołectwa przez Halę Krupową (ok. 2,5 godz.) również prowadzi na szczyt, oferując po drodze widoki na rozległe hale podszczytowe. Dla bardziej wymagających turystów dostępna jest trasa ekspercka Sularzówka – Cupel (28,5 km), choć jej długość i trudność wymagają odpowiedniego przygotowania.

W okolicy Cupla warto zwrócić uwagę na liczne źródła — w promieniu 1,5 km od szczytu znajduje się ich aż 13, co czyni ten obszar wyjątkowo zasobnym w wodę. Na północnym stoku, w odległości ok. 400 m od wierzchołka, znajduje się także charakterystyczny głaz, stanowiący ciekawy punkt orientacyjny. Ze szczytu można kontynuować wędrówkę w kierunku schroniska PTTK na Hali Krupowej (1152 m) lub zejść do Sidziny, gdzie warto odwiedzić barokowy dwór w Wysokiej, oznaczony Krzyżem Grunwaldu za bohaterską postawę mieszkańców podczas wojny obronnej w 1939 roku.