Bukowski Groń

Palenica (Bukowski Groń) – skalisty wierzchołek w sercu Beskidu Małego

Palenica, znana również jako Bukowski Groń, to charakterystyczny szczyt w Beskidzie Małym, wznoszący się na wysokość 767 m n.p.m. na terenie gminy Porąbka (powiat bielski). Choć nie należy do najwyższych w paśmie, wyróżnia się stromymi, zalesionymi stokami i skalistym wierzchołkiem, który oferuje malownicze widoki na okoliczne grzbiety, w tym Kiczerę i Żar. Góra leży w obrębie Gór Zasolskich, mikroregionu słynącego z bogactwa form skalnych i unikalnej przyrody. Nazwa „Palenica” nawiązuje do dawnych praktyk wypalania lasów pod pastwiska, co było częstym zjawiskiem w beskidzkim krajobrazie.

Przyroda i geologia Palenica jest częścią Parku Krajobrazowego Beskidu Małego, co podkreśla jej znaczenie przyrodnicze. Stoki porasta głównie buczyna karpacka, a w niższych partiach – lasy mieszane z udziałem jodły i świerka. W okolicy występują liczne skalne wychodnie i rumowiska, typowe dla fliszu karpackiego, które dodają szlakom surowości. Na pobliskim Bukowskim Groniu (841 m) rośnie jedno z największych skupisk limby w Beskidzie Małym – reliktu epoki lodowcowej, chronionego jako pomnik przyrody. Warto też wspomnieć o źródle pitnej wody przy kapliczce Matki Boskiej Śnieżnej na Przełęczy Bukowskiej, które jest cennym punktem na trasie wędrówek.

Jak wejść na Palenicę? Najpopularniejszy szlak prowadzi z Porąbki (parking przy Urzędzie Gminy) zielonym szlakiem na Przełęcz Bukowską (6,99 km, trudność średnia). Trasa wiedzie przez Palenicę (572 m) – niższą kulminację tego grzbietu – a następnie łagodnie wspina się na Bukowski Groń. Wędrówka oferuje punkty widokowe (w tym jeden zaledwie 370 m od szczytu), skąd roztaczają się panoramy na Jezioro Międzybrodzkie i okoliczne szczyty. W okolicy znajduje się Chatka Klubu Turystyki Górskiej „Limba” (1,7 km od szczytu), otwarta sezonowo w weekendy lub po wcześniejszym uzgodnieniu – idealne miejsce na odpoczynek.

Co warto zobaczyć w okolicy? Oprócz wspomnianej limbowej alei na Bukowskim Groniu, w pobliżu Palenicy znajdują się inne atrakcje przyrodnicze. Na zachodnim stoku Pośredniego Gronia (841 m) kryje się Grota Komonieckiego – jaskinia o charakterze erozyjno-wietrzeniowym, dostępna dla turystów. Zimą tworzy się w niej lodowa kaskada, a lokalne podania mówią o partyzantach, którzy ukrywali się tu podczas II wojny światowej. Warto też zwrócić uwagę na skalne formacje w dolinie potoku Pracica, choć nie prowadzą do nich oznakowane szlaki. Dla miłośników historii ciekawostką jest zabytkowa kaplica św. Urbana w Porąbce, położona tuż przy starcie szlaku.