Historia Gmina Gilowice
Postacie i wątki:
1324
Pierwsze zapiski o istnieniu Gilowic pochodzą z 1326 roku — wieś wymieniona jest w spisie świętopietrza dekanatu oświęcimskiego diecezji krakowskiej pod nazwami Gigersdorf seu Gerowicz (źródło: Monumenta Poloniae Vaticana, t. 1–2, wyd. Jan Ptaśnik, 1913). Wzmianka o Volumina Legum jako źródle jest błędna — zbiór ten zawiera ustawy sejmowe od 1347 r. i nie obejmuje rejestrów kościelnych z XIV w.
Gilowicegilowice.pl
1438
Właścicielem Gilowic został burgrabia krakowski, Piotr Szaszowski herbu Saszor.
Gilowicegilowice.pl
XV w.
W pierwszej połowie XV wieku właścicielami Gilowic był ród Skrzyńskich.
Gilowicegilowice.pl
XVI w.
Drewniany kościół parafialny pw. św. Andrzeja Apostoła pochodzi z I połowy XVI wieku — zbudowano go ok. 1545 r. w Rychwałdzie (konsekracja 1547 r.); do Gilowic przeniesiono go w 1757 roku po wzniesieniu w Rychwałdzie nowej murowanej świątyni.
Gilowicegilowice.pl
1554
Mikołaj Komorowski – dziedzic rychwałdzki – wzniósł drewniany kościół, konsekrowany w 1547 r. przez biskupa krakowskiego.
Rychwałdgilowice.pl
1554
Pierwotnie na miejscu kościoła w Rychwałdzie stał kościół drewniany wzniesiony ok. 1545 roku (konsekrowany w 1547 r.) przez Krzysztofa Komorowskiego, przeniesiony później (1756/1757) do Gilowic.
Gilowicegilowice.pl
1598
Na miejscu zniszczonego kościółka wybudowano nową kaplicę.
Gilowicegilowice.pl
1631
Po śmierci Konstancji Habsburżanki Państwo Żywieckie odziedziczyli jej synowie, Jan II Kazimierz Waza i Karol Ferdynand Waza.
Rychwałdbeskidytravel.com.pl
1635
W 1635 roku przeprowadzono gruntowny remont kościoła w Rychwałdzie (za ks. Baltazara Szumskiego), wraz z wykonaniem polichromii przez Fabiana Sobinowicza z Żywca. Obecna drewniana świątynia w Gilowicach pochodzi z I połowy XVI w. (ok. 1545, poświęcona 1547) i stała pierwotnie w Rychwałdzie — do Gilowic przeniesiono ją w 1757 roku.
Gilowicegilowice.pl
1644
Katarzyna z Komorowskich – Grudzińska ofiarowała kościołowi parafialnemu w Rychwałdzie obraz Matki Bożej w roku 1644. Obraz pochodzi z Wielkopolski — z posiadłości jej męża Piotra Samuela Grudzińskiego, starosty średzkiego, za którego wyszła w 1640 roku. To Katarzyna przywiozła wizerunek do zamku w Ślemieniu, a cztery lata później przekazała go rychwałdzkiej parafii.
Rychwałdgilowice.pl
XVII w.
Za czasów Wielopolskich powstał w Gilowicach folwark nazwany Nowym Dworem.
Gilowicegilowice.pl
XVII w.
Sanktuarium Maryjne w Rychwałdzie stało się miejscem licznych pielgrzymek z Żywiecczyzny, kraju oraz ze Słowacji.
Rychwałdgilowice.pl
XVII w.
Sanktuarium Maryjne w Rychwałdku stało się miejscem licznych pielgrzymek z Żywiecczyzny, a także innych stron kraju oraz ze Słowacji.
Rychwałdgilowice.pl
XVIII w.
Powstał murowany kościół parafialny p.w. św. Mikołaja (poświęcony 2 lipca 1756 r.).
Rychwałdgilowice.pl
1757
Stary drewniany kościół przeniesiono z Rychwałdu do Gilowic, bez wieży, którą nadawała się tylko na opał. Całością prac przy przeniesieniu i montażu kościoła kierował miejscowy cieśla Marek Luber.
Gilowicegilowice.pl
1830
Dwór w Rychwałdzie został wzniesiony w stylu klasycystycznym na południowym skraju wsi. Znajduje się na obszarze 6,5 ha i otoczony jest dwuhektarowym parkiem ze starodrzewiem.
XIX w.
Dwór w Rychwałdzie pochodzący z XIX w. znajduje się na południowym skraju wsi Rychwałd k/Żywca.
XIX w.
W drugiej połowie XIX wieku przebudowano sklepienie kościoła na łukowe – pozorne kołyskowe.
Gilowicegilowice.pl
1856
Arcyksiążęcy Browar w Żywcu na Pawlusiu założony przez arcyksięcia Albrechta Fryderyka Habsburga.
Rychwałdbeskidytravel.com.pl
1880
Przyznano Gilowicom etat stałego księdza – ekspozyta, którą to funkcję sprawował proboszcz rychwałdzki.
Gilowicegilowice.pl
1901
Odeskowano dzwonnicę.
Gilowicegilowice.pl
1902–1906
Przy pomocy miejscowych rzemieślników dokonano renowacji wyposażenia kościoła (ołtarz główny, ołtarze boczne, konfesjonały) oraz podmurowania butwiejących belek.
Gilowicegilowice.pl
1908
Dzwonnicę okryto gontami, przez co pojemność kościoła została zwiększona.
Gilowicegilowice.pl
początek XX w.
W 1897 roku Aleksandra i Władysław Braniccy, właściciele dóbr ślemieńskich, podarowali wsi Gilowice budynek starej karczmy z przeznaczeniem na szkołę. Po sformalizowaniu aktu darowizny (1902) i zapewnieniu przez gminę wkładu w utrzymanie, 20 marca 1904 roku Rada Szkolna Krajowa we Lwowie oficjalnie przyznała Gilowicom status jednoklasowej szkoły gminnej.
Gilowicegilowice.pl
1911
Ksiądz Teofil Papesch zorganizował w Gilowicach Kółko Rolnicze, Kasę Stefczyka, pocztę, powołał do życia stowarzyszenia młodzieżowe, organizował przedstawienia i obchody ważnych rocznic i uroczystości.
Gilowicegilowice.pl
1912
Pokryto dach eternitem, a dwa lata później na żądanie konserwatora z Krakowa powrócono do pokrycia dachu gontami.
Gilowicegilowice.pl
1917
Drewnianą podłogę w kościele zastąpiono płytkami ceramicznymi. Kościół został wymalowany przez Józefa Stopę z Makowa Podhalańskiego.
Gilowicegilowice.pl
1921
Wymieniono stare organy rodem z Rychwałdu na nowe.
Rychwałdgilowice.pl
1925
W Gilowicach w 1925 roku ponownie erygowana została parafia — kościół funkcjonował jako kaplania parafii w Rychwałdzie od 1757 roku, czyli przez blisko 170 lat. Pierwotna parafia gilowiecka (wzmiankowana od 1326) uległa likwidacji w XVI wieku.
Gilowicegilowice.pl
1933
W latach 1933–1934 przedłużono nawę kościelną, co wymagało odsunięcia dzwonnicy o około 6 metrów. Wyburzono babiniec od strony południowej.
Gilowicegilowice.pl
1940
W ramach Aktion Saybusch, 10 listopada 1940 roku wysiedlono z Gilowic 179 rodzin (843 osoby — ponad 1/3 mieszkancow). Na ich miejsce osadzono niemieckich osadnikow (glownie z Bukowiny rumuskiej), ktorzy przejeli gospodarstwa i grunty pozostalych mieszkancow traktujac Polakow jako tania sile robocza. Dokladna liczba 52 osadnikow i przejecie dokladnie 80% ziemi uprawnej podaje tylko oficjalna strona gminy — brak niezaleznego potwierdzenia archiwalnego tych konkretnych cyfr.
Gilowicegilowice.pl
1940–1945
Ponad trzysta osób z Gilowic zostało aresztowanych i osadzonych w obozach koncentracyjnych, z których niewielu powróciło.
Gilowicegilowice.pl
1946
Parafię w Rychwałdzie przejęli OO Franciszkanie.
Rychwałdgilowice.pl
1975
W trakcie reorganizacji administracji państwowej gmina Gilowice znalazła się w obrębie województwa bielskiego.
Gilowicegilowice.pl
1982
Cieśle z Podhala okryli kościół i dzwonnicę nowymi gontami.
Gilowicegilowice.pl
1994
OO Franciszkanie rozpoczęli budowę klasztoru.
Rychwałdgilowice.pl
1994
OO Franciszkanie rozpoczęli budowę klasztoru w Rychwałdku.
Rychwałdgilowice.pl
1997–1999
Dokonano konserwacji ołtarza głównego.
Gilowicegilowice.pl
2007–2013
Uruchomiono Punkt Informacji Turystycznej w ramach projektu Śląskiego Systemu Informacji Turystycznej, który otrzymał dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego.
Gilowicegilowice.pl
2018
Gmina Gilowice była zobowiązana do zachowania trwałości projektu Punktu Informacji Turystycznej przez okres 5 lat, tj. do dnia 31 grudnia 2018 r.
Gilowicegilowice.pl
współczesność
Dwór Rychwałd został odrestaurowany według zaleceń konserwatora zabytków i wpisany do rejestru zabytków. Obecnie funkcjonuje jako kompleks rekreacyjno-wypoczynkowy, otoczony parkiem krajobrazowym. W przysiółku Barutka zachowało się kilkanaście starych drewnianych zabudowań.
współczesność
Dwór Rychwałd to odrestaurowany, XIX-wieczny zabytek klasycystyczny, pełniący funkcję kompleksu rekreacyjno-wypoczynkowego, otoczonego dwuhektarowym parkiem ze starodrzewiem.
współcześnie
Gmina Gilowice leży w Kotlinie Żywieckiej, na południowych stokach Beskidu Małego w województwie śląskim. W skład 6-tysięcznej gminy wchodzą obecnie 2 sołectwa: Gilowice z przysiółkiem Gilowice – Rozcięta rozpościerające się w dolinie rzeki Łękawki oraz Rychwałd położony w dolinie potoku Nawieśnik.
czasy piastowskie
Gilowice są rolniczą osadą wzmiankowaną już w 1326 roku, co wskazuje na jej średniowieczne korzenie. Nazwa miejscowości pochodzi prawdopodobnie od średnio-wysoko-niemieckiej nazwy osobowej Gi(g)er (Gerard), a nie od słowiańskiej końcówki piastowskiej "-ice".
Gilowicegilowice.pl
Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.
Miejscowości w gminie
Szczyty w okolicy
Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Gmina Gilowice.