Przełęcz Salmopolska

Przełęcz Salmopolska to jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc w Beskidzie Śląskim, położone na wysokości 934 m n.p.m. między Wisłą a Szczyrkiem. To szerokie obniżenie w grzbiecie górskim, przez które przebiega malownicza droga wojewódzka nr 942, łącząca Bielsko-Białą z Wisłą. Znana jest przede wszystkim z dużego białego krzyża, który od lat góruje nad przełęczą, oraz z roli ważnego węzła szlaków turystycznych i punktu wypadowego na okoliczne szczyty.

Historia i nazwa

Przełęcz Salmopolska swoją nazwę zawdzięcza dawnej wsi Salmopol, założonej pod koniec XVII wieku przez luteranów uciekających przed prześladowaniami religijnymi. Wieś ta, dziś część Szczyrku, rozciągała się na okolicznych polanach i sięgała aż po grzbiety wokół przełęczy. Samą przełęcz często mylnie nazywa się Białym Krzyżem – to określenie pochodzi od białego, drewnianego krzyża, który od dawna stoi nad drogą. Pierwszy krzyż wykonano z brzozy, a obecny, poświęcony przez Jana Pawła II w 1995 roku, stał się symbolem tego miejsca. Turystyczne zagospodarowanie przełęczy sięga lat 30. XX wieku, kiedy to powstało tu pierwsze schronisko, spalone w 1945 roku.

Położenie i widoki

Przełęcz Salmopolska leży na styku trzech miejscowości: Wisły, Brennej i Szczyrku, a także trzech pasm górskich: Pasma Baraniej Góry, Pasma Równicy i Beskidu Węgierskiego. To doskonały punkt widokowy – stąd zobaczycie panoramę Skrzycznego, Klimczoka, Malinowa i innych okolicznych szczytów. Najładniejsze widoki rozciągają się z czerwonego szlaku tuż ponad przełęczą, skąd widać stoki górskie otaczające Szczyrk i Wisłę. Warto wejść na pobliski szczyt Malinów, by podziwiać jeszcze szerszą panoramę.

Szlaki i atrakcje

Przełęcz Salmopolska to prawdziwy raj dla turystów i rowerzystów. Krzyżują się tu szlaki prowadzące m.in. na Malinowską Skałę, Klimczok, do Brennej czy Wisły. Możecie stąd wyruszyć czerwonym szlakiem na Malinowską Skałę (ok. 1,5 godziny), żółtym do Wisły lub Szczyrku, a czarnym do Brennej. W pobliżu znajduje się też Jaskinia Salmopolska, odkryta w 1969 roku – jej korytarze mają ponad 100 metrów długości, ale nie jest udostępniona do zwiedzania. Na przełęczy działa Regionalny Zajazd Biały Krzyż, gdzie można odpocząć i zjeść coś regionalnego, a zimą skorzystać z niewielkiego wyciągu narciarskiego.

Jak dotrzeć

Na przełęcz prowadzi asfaltowa, serpentynowa droga z Wisły lub Szczyrku – to jedna z najwyższych i najbardziej malowniczych dróg w polskich Beskidach. Możecie tu dojechać samochodem (na przełęczy jest parking, płatny latem) lub autobusem z Bielska-Białej, Cieszyna czy Wisły. Przełęcz jest doskonale oznakowana i stanowi świetną bazę wypadową na piesze i rowerowe wycieczki.