Co w BeskidachCo w Beskidach
Gmina

Gmina Dębowiec

263387 m n.p.m.
4
Szczytów
7
Miejscowości
263–387 m
Wysokość
Odkryj okolicę
Wyspa 3D — Gmina DębowiecN
Najwyższy szczyt
Puńca · 387 m
Różnica wysokości
124 m

Historia Gmina Dębowiec

Postacie i wątki:
1223
Iskrzyczyn został po raz pierwszy wzmiankowany w dokumencie protekcyjnym biskupa wrocławskiego Wawrzyńca jako Y(I)sc(h)richino, wśród miejscowości mających płacić dziesięcinę klasztorowi premonstrantek w Rybniku.
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1286
Simoradz był jedną z najstarszych parafii na Śląsku Cieszyńskim. Proboszcz simoradzki, ks. Tilo, zaświadczał w dokumencie o odczytaniu klątwy na księcia Henryka wrocławskiego.
1290
Iskrzyczyn znalazł się w granicach nowo powstałego księstwa cieszyńskiego.
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1305
Simoradz został wymieniony w łacińskim dokumencie *Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis* jako wieś posiadająca 20 łanów większych, z czego 5 łanów świadczyło na rzecz kościoła.
1335
W sprawozdaniu z poboru świętopietrza wśród 10 parafii archiprezbiteratu w Cieszynie wymieniona jest parafia w miejscowości *Zimoracz* (Simoradz).
1447
Simoradz został ponownie wymieniony w spisie świętopietrza pod nazwą *Schimoradz*.
XV w.
Została wzniesiona obecna, murowana świątynia w Simoradzu.
1453
Miejscowość została zakupiona przez Franciszka z rodu Tschammerów od Jana Frydrychowskiego z Dębowca.
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1523
Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowano jako Humna
1545
W Simoradzu rozpoczęła się Reformacja. Miejscowa ludność przeszła w znacznej mierze na wyznanie protestanckie i przejęła miejscowy kościół.
1611
Miejscowy kościół został odnowiony przez protestantów.
1654
Władze austriackie, w ramach kontrreformacji, odebrały budynek kościoła protestantom i zamknęły go.
1763
Założono pierwszą szkołę w Simoradzu.
1766
Właścicielami Iskrzyczyna byli Radoccy.
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1788
Powstanie kościoła i zboru ewangelickiego w Drogomyślu, obejmującego również Simoradz.
1793
Szkoła w Simoradzu doczekała się własnego budynku w pobliżu kościoła św. Jakuba.
1842
Kościół pw. św. Jakuba w Simoradzu został rozbudowany.
1848
Simoradz zaczął funkcjonować jako gmina. Pierwszym wójtem został Paweł Ciemała.
1858
Simoradz stał się własnością Komory Cieszyńskiej i arcyksięcia Albrechta Fryderyka.
1865
Powstał zbór ewangelicki w Skoczowie, obejmujący również Simoradz.
1869
Simoradz liczył 75 domów i 571 mieszkańców.
1873
Ludwik Rużiczka, pochodzący z Wiednia, został wójtem i ustanowił język niemiecki jako język urzędowania.
1888-1894
Jerzy Raszka był wójtem i prowadził urzędowość w języku polskim.
1890
Liczba ludności Simoradza spadła do 547, z czego 372 (68%) ewangelików i 175 (32%) katolików.
1898
Oddano do użytku pierwszy budynek szkolny w Iskrzyczynie.
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1900
W 74 budynkach w Simoradzu mieszkało 558 osób, z czego 182 (32,6%) katolików, 369 (66,1%) ewangelików, 7 (1,3%) wyznawców judaizmu.
1900
W 41 budynkach na obszarze 409 hektarów mieszkało 286 osób: 125 (43,7%) katolików, 155 (54,2%) ewangelików i 6 (2,1%) wyznawców judaizmu. 278 (97,2%) mieszkańców było polsko-, a 8 (2,8%) niemieckojęzycznymi
1900
W 59 budynkach na obszarze 456 hektarów mieszkało 416 osób, z czego 246 (59,1%) było katolikami, 166 (39,9%) ewangelikami, a 4 (1%) wyznawcami judaizmu; 412 (99%) było polskojęzycznymi.
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1901
Urodził się Jerzy Lanc, nauczyciel z Kostkowic, który później działał na Mazurach.
Kostkowicebeskidzka24.pl
1901
Założono cmentarz ewangelicki
1910
Liczba mieszkańców Simoradza wzrosła do 569, z czego 207 (36,4%) katolików, 356 (62,6%) ewangelików, 6 (1,1%) żydów.
1910
Liczba budynków wzrosła do 44, a mieszkańców do 312: 129 (41,3%) katolików, 175 (56,1%) ewangelików i 8 (2,6%) żydów. 290 (92,9%) było polsko-, a 22 (7,1%) niemieckojęzycznymi
1910
Obszar wsi wynosił 464 hektary, liczba budynków 60, a mieszkańców 430, z czego wszyscy byli polskojęzyczni; 278 (64,7%) było katolikami, 152 (35,3%) ewangelikami.
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1912
Zawiązano miejscową jednostkę ochotniczej straży pożarnej
1918
Miejscowi Polacy utworzyli lokalny oddział Milicji Polskiej Śląska Cieszyńskiego.
1918
Miejscowi Polacy utworzyli lokalny oddział Milicji Polskiej Śląska Cieszyńskiego, podlegający organizacyjnie 14 kompanii w Skoczowie.
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1919
III batalion 9 Pułku Piechoty Legionów pod dowództwem Bolesława Jatelnickiego (wówczas w stopniu kapitana) stoczył walkę w obronie Simoradza z pięciokrotnie silniejszymi oddziałami czeskimi (30 stycznia 1919).
1919
W styczniu 1919 roku, w czasie wojny siedmiodniowej z Czechami, w karczmie „U Szczurka” w Kostkowicach zakwaterowali się legioniści.
Kostkowicebeskidzka24.pl
1920
Decyzją Rady Ambasadorów Simoradz został przyznany Polsce.
1920
Iskrzyczyn znalazł się w granicach II Rzeczypospolitej.
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1925
Powstanie Ochotniczej Straży Pożarnej w Kostkowicach (ok. 1923), której członkami byli m.in. Karol Szczurek, Jan Bisok (ojciec i syn), Paweł Siostrzonek, Józef Cieślar i Gustaw Kaleta.
Kostkowicebeskidzka24.pl
1925
Założono oddział Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) w Simoradzu.
1926-1928
Na ewangelickim cmentarzu w Simoradzu powstała kaplica, przemianowana w 1995 na kościół Ducha Świętego.
1929
Pożar domu Karola Szczurka w Kostkowicach.
Kostkowicebeskidzka24.pl
1934
W Iskrzyczynie zawiązano oddział Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP).
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1938
Oddano do użytku remizę OSP w Simoradzu.
1939
Ostatni wpis w księdze kasowej OSP Kostkowice dotyczy zakupu flagi ze swastyką, po czym jednostka przeszła pod niemiecką administrację.
Kostkowicebeskidzka24.pl
1944–1945
Brat matki Adama Małysza — lokalnego historyka z Kostkowic (nie skoczka narciarskiego), urodzony w Kostkowicach, został wcielony do Wehrmachtu, walczył we Francji, trafił do amerykańskiej niewoli, a jako Ślązak przeszedł do armii Andersa i uczestniczył w bitwie o Bolonię (1945).
Kostkowicebeskidzka24.pl
1947
Oddział OSP w Iskrzyczynie doczekał się własnej remizy.
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1952
Powstała Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna „Wyzwolenie” w Simoradzu o początkowej powierzchni 85,24 ha.
1959
Dąb szypułkowy na terenie Dworu Dębowiec został ustanowiony pomnikiem przyrody.
1963
Karol Szczurek sporządził plan wsi Kostkowice, zaznaczając na nim gospodarstwa i nazwiska rodzin.
Kostkowicebeskidzka24.pl
1963–1964
Powstał nowy budynek szkolny, a pierwszy budynek szkolny zamieniono na przedszkole.
Iskrzyczynpl.wikipedia.org
1966
Zorganizowano miejscowy klub Ludowy Związek Sportowy „Wyzwolenie” w Simoradzu.
~1973
180-letni buk zwyczajny w Simoradzu o obwodzie 300 cm i wysokości 28 m został uznany za pomnik przyrody.
1974
Rozpoczęto budowę boiska sportowego w Simoradzu.
1979
Rozpoczęto budowę pawilonu sportowego w Simoradzu.
1983-1985
Szkoła w Simoradzu została rozbudowana.
1985
Oddano do użytku pawilon sportowy i boisko w Simoradzu.
2010
W centrum Simoradza odsłonięto Krzyż Katyński upamiętniający ofiary zbrodni katyńskiej.
brak daty
Na terenie Dębowiec znajdują się pomniki przyrody: dąb szypułkowy przy ul. Rzecznej (1 szt.), dąb szypułkowy (2 szt.) w Dębowiec (lokalizacja przy stawie/rzece Knajce), dąb szypułkowy na terenie dworu, dąb szypułkowy na tzw. Dolcach oraz buk zwyczajny w ogrodzonym lesie Kamieniec.
współcześnie
Na szczycie góry Dębowiec w Bielsku-Białej (Beskid Śląski, 520 m n.p.m.) działa Gospoda Dębowiec (Dębowiec 520), oferująca posiłki w stylu domowej kuchni polskiej, przekąski, napoje oraz pamiątki. Od 2025 roku obiekt dysponuje również strefą noclegową z 14 miejscami w 5 pokojach na poddaszu.
IV tysiąclecie p.n.e.
W Gumnach odkryto ślady pierwszych społeczności rolniczych związane z późną kulturą lendzielską

Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.

Legendy i podania

Legenda o karczmie „U Szczurka” i legionistach (Kostkowice) W styczniu 1919 roku w karczmie „U Szczurka” w Kostkowicach zakwaterowali się legioniści, którzy pozostawili po sobie wspomnienia o drobnych wybrykach, przekazywane przez kolejne pokolenia mieszkańców.

Dziedzictwo strażaków z Kostkowic (Kostkowice) Historia strażaków z Kostkowic przetrwała dzięki rodzinnej tradycji – wnuk Karola Szczurka, Adam Małysz, odtworzył ich losy na podstawie dokumentów i wspomnień, utrwalając pamięć o lokalnych bohaterach.

Nazwa Simoradz a rolnictwo (Simoradz) Legenda głosi, że nazwa „Simoradz” wywodzi się ze staromorawskiego zwrotu oznaczającego „ziem orać”, co nawiązuje do rolniczego charakteru miejscowości. Potwierdzeniem tego jest herb Simoradza, w którym od XVIII wieku widnieje snop zboża.

Miejscowości w gminie

Dębowiec
Miejscowość
Gumna
Miejscowość
Iskrzyczyn
Miejscowość
Kostkowice
Miejscowość
Łączka
Miejscowość
Ogrodzona
Miejscowość
Simoradz
Miejscowość

Szczyty w okolicy

Puńca387 m n.p.m.
Sztwiertniowe384 m n.p.m.
Górka Tarnawa373 m n.p.m.
Na Zadki358 m n.p.m.

Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Gmina Dębowiec.