Stary Cmentarz Żydowski

Stary Cmentarz Żydowski w Cieszynie przy ulicy Hażlaskiej to jedna z najstarszych żydowskich nekropolii w Polsce. Założony w 1647 roku, przez ponad 250 lat był miejscem pochówku cieszyńskiej społeczności żydowskiej. Znajduje się tu ponad 1500 nagrobków, w tym najstarsze macewy z XVII wieku, a cały teren otoczony jest murowanym ogrodzeniem.

Historia i znaczenie

Cmentarz powstał w 1647 roku jako prywatna nekropolia rodu Singerów, najstarszej żydowskiej rodziny osiadłej w Cieszynie. W 1785 roku przeszedł na własność gminy żydowskiej i stał się głównym miejscem pochówku Żydów z Cieszyna i okolic. Był użytkowany do 1907 roku, kiedy to otwarto nowy cmentarz żydowski po drugiej stronie ulicy Hażlaskiej. Ostatni pochówek odbył się tu w 1928 roku. W czasie II wojny światowej cmentarz nie został zniszczony, choć był miejscem tragicznych wydarzeń – w latach 1944–1945 hitlerowcy dokonali tu egzekucji 81 osób, w tym 18 czeskich skautów. Dziś cmentarz jest wpisany do rejestru zabytków i stanowi ważne świadectwo historii żydowskiej społeczności regionu.

Co zobaczycie

Na terenie cmentarza zachowało się ponad 1500 nagrobków, z których najstarsze pochodzą z XVII wieku. Inskrypcje wykonano w językach hebrajskim i niemieckim, a ornamentyka sepulkralna jest unikatowa dla tego regionu. Warto zwrócić uwagę na nagrobki rodziny Singerów i Zifferów, a także na jedyną polską inskrypcję, poświęconą kupcowi Dawidowi Bergsonowi z Warszawy, który zmarł w Cieszynie w 1885 roku. Na cmentarzu znajduje się także pomnik ku czci ofiar egzekucji z czasów wojny.

Położenie i dostęp

Stary Cmentarz Żydowski leży przy ulicy Hażlaskiej, tuż obok Nowego Cmentarza Żydowskiego. To dogodne miejsce na krótki przystanek podczas spaceru po Cieszynie – zaledwie kilkaset metrów dzieli oba cmentarze, co pozwala poznać historię żydowskiej społeczności miasta w szerszym kontekście. Teren jest ogrodzony, ale dostępny dla zwiedzających.