Co w BeskidachCo w Beskidach
Miejscowość

Kozy

319833 m n.p.m.

Kozy, pierwotnie dwie osobne osady — Kozy Górne i Kozy Dolne — po scaleniu nosiły nazwę Dwie Kozy, co do dziś widnieje w herbie miejscowości.

5
Szczytów
10
Atrakcji
319–833 m
Wysokość
Odkryj okolicę
Wyspa 3D — KozyN
Najwyższy szczyt
Groniczki · 833 m
Różnica wysokości
514 m

Historia Kozy

1326
Kozy zostały po raz pierwszy wzmiankowane w spisie świętopietrza parafii dekanatu Oświęcim diecezji krakowskiej pod nazwami Duabuscapris seu Siffridivilla.
1457
Miejscowość wymieniona została jako Dwe Kozy w dokumencie sprzedaży księstwa oświęcimskiego Koronie Polskiej.
1470–1480
Jan Długosz wymienił miejscowość w formie Dwye Kozy w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis, a jako jej właściciela podał kasztelana oświęcimskiego Mikołaja Słopa z Dębowca.
XVI w.
Wieś należała do Saszowskich herbu Saszor.
1559
Właściciele wsi Russoccy zamienili miejscowy kościół na zbór kalwiński, a Kozy stały się lokalnym centrum kalwinizmu.
XVII/XVIII w.
Na przełomie XVII i XVIII wieku powstał w tym miejscu barokowy dworek szlachecki.
1658
Kościół katolicki odzyskał świątynię, ale część mieszkańców pozostała wierna kalwinizmowi.
1659
Kalwini zostali wydaleni z miejscowości przez Stanisława z Nagłowic.
1668
Sejm skazał kilku chłopów na karę śmierci za zatarg z plebanem katolickim.
1705
Wyryty rok 1705 na jednej z belek konstrukcyjnych zachodniej oficyny pałacu.
przełom XVII i XVIII wieku
Powstanie zabytkowego założenia pałacowo-parkowego w Kozach.
XVIII w.
Powstanie budynku karczmy Pod Koniem przy tzw. trakcie śląsko-cieszyńskim, który obecnie funkcjonuje jako Dom Kultury w Kozach.
XVIII w.
Powstanie budynku wpisanego do Rejestru Zabytków Województwa Śląskiego, zwanego Domem pod zegarem, który stanowił dworski budynek administracyjny, gdzie mieszkał zarządca wraz z karbowymi.
1760
Nowi właściciele wsi rozpoczęli silne prześladowania miejscowych ewangelików.
1770
Ponad 300 ewangelików mieszkańców wsi Kozy uciekło do Prus i tam założyło miejscowość Hołdunów.
1776
Karczma Pod Koniem istniała przy trakcie śląsko-cieszyńskim już w 1782 r. (pierwsza wzmianka w spisie dworskich budynków); budynek prawdopodobnie pochodzi sprzed 1782, pełniąc funkcje usługowo-handlowe i gościnne. Funkcje kulturalne i społeczne rozwinęły się znacznie później, zwłaszcza od 1925 r., gdy dobudowano dużą salę zebrań.
I poł. XIX w.
Założenie parku przez Matyldę i Karola Jordanów na kanwie wcześniejszego układu geometrycznego.
1869
Powstał kamienny most na miejscu rozebranego mostu drewnianego w ciągu ulicy Parkowej w Kozach.
1900
Według austriackiego spisu ludności w 411 budynkach mieszkało 3853 osób, z czego 3801 (98,7%) mieszkańców było katolikami, 40 (1%) żydami, a 12 innej religii lub wyznania.
1993
Utworzono w Kozach liceum ogólnokształcące.
1998
Gmina Kozy wzbogaciła się o wielofunkcyjny obiekt sportowy – Centrum Sportowo-Widowiskowe.
2001
Oddano do użytku kryty basen.
2001
Na szczycie Chrobaczej Łąki poświęcono 35-metrowy krzyż milenijny.
2007–2013
Projekt 'Centrum kreatywno-kulturalne w Kozach - Fabryka Inicjatyw' współfinansowany był przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego.
2009–2010
Realizacja projektu 'Centrum kreatywno-kulturalne w Kozach - Fabryka Inicjatyw' obejmującego modernizację budynku Domu Kultury, w tym remont zaplecza kuchennego, dobudowę klatki schodowej, przebudowę piętra oraz malowanie elewacji zewnętrznej.
2009–2010
Modernizacja budynku Domu Kultury w Kozach zwiększyła atrakcyjność i dostępność oferty kulturalnej, w tym dla osób niepełnosprawnych poprzez ulepszenie podjazdu dla wózków inwalidzkich.
2012
Platan klonolistny w parku otrzymał tytuł „Drzewa roku" w ogólnopolskim konkursie Klubu Gaja, a następnie reprezentował Polskę w konkursie „Europejskie Drzewo Roku", gdzie ponad 200-letni platan zajął 2. miejsce (2013).
2013
Zakończenie kompleksowego remontu pałacu z przeznaczeniem na szeroką działalność kulturalną. Platan klonolistny uzyskał II miejsce w europejskim konkursie „Drzewo roku”.
2014
Podpisanie umowy o dofinansowanie projektu zagospodarowania parku w zabytkowym założeniu pałacowo-parkowym – Pałac Czeczów, co przyczyniło się do wzrostu ruchu turystycznego na terenie Kóz. W Kozach otwarto skatepark przy ul. Szkolnej i Przeczniej, którego główną częścią jest skatepark z elementami takimi jak quater pipe, funbox z grindboxem, bank ramp, a także urządzenia siłowni zewnętrznej, ławki, stół do gry w szachy i piłkarzyków.
2014
Skatepark w Kozach został sfinansowany z dofinansowania uzyskanego z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, działanie 413 'Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju'.
2014–2015
Zagospodarowanie terenu parku przy zabytkowym Pałacu Czeczów w Kozach na cele organizacji imprez kulturalno-sportowych, rekreacyjnych i wypoczynkowych.
2022
Złożono wniosek o dofinansowanie budowy hali sportowej przy Szkole Podstawowej nr 2 w Kozach.
2023
W 2023 roku podpisano umowę o dofinansowanie budowy hali sportowej przy Szkole Podstawowej nr 2 w Kozach w ramach Programu Sportowa Polska. W 2026 roku gmina Kozy podpisała umowę na dofinansowanie konserwacji zabytkowej kaplicy słupowej Krzyż Męki Pańskiej przy ul. Beskidzkiej w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Plan Strategiczny WPR 2023-2027).
2023–2027
Gmina Kozy realizuje projekt konserwacji zabytkowej kaplicy słupowej Krzyż Męki Pańskiej przy ul. Beskidzkiej.
2025-2035
Gmina Kozy realizuje Strategię Rozwoju Gminy na lata 2025-2035.
2026
Gmina Kozy podpisała umowę na nieodpłatne przekazanie sprzętu w ramach inwestycji C2.1.2 KPO dotyczącej wyposażenia szkół w urządzenia do nauki zdalnej oraz laboratoriów AI i STEM.
współczesność
Nieczynny kamieniołom w Kozach na zboczu Hrobaczej Łąki jest miejscem rekreacyjnym i turystyczną atrakcją gminy. Znajduje się tu odsłonięcie warstw lgockich fliszu karpackiego wpisane do Centralnego Rejestru Geostanowisk w Polsce jako obiekt o randze krajowej, o wartości turystycznej i edukacyjnej. Zabezpieczono hałdę poeksploatacyjną w nieczynnym kamieniołomie piaskowca w Gminie Kozy.
współczesność
W Kozach funkcjonuje Dom Kultury, który organizuje wydarzenia kulturalne. Utworzono laboratoria sztucznej inteligencji (AI) oraz laboratoria nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM) w szkołach w Kozach.
współczesność
Budowa Pałacu Czeczów w ramach projektu PL-SK oraz zagospodarowanie terenu Parku Dworskiego w Kozach. Konserwacja zabytkowej kaplicy słupowej – Krzyż Męki Pańskiej przy ul. Beskidzkiej oraz kapliczki św. Jana Nepomucena przy ul. Beskidzkiej. Konserwacja zabytkowej kapliczki "Pod Panienką" oraz kamiennego krzyża przy ulicy Panienki. Budowa pełnowymiarowej hali sportowej wraz z zapleczem technicznym, szatniowym i sanitarnym, pomieszczeniami fitness i siłownią w Kozach oraz budowa bieżni sprinterskiej i do skoku w dal przed halą sportową. Budowa instalacji wykorzystującej wody opadowe do nawadniania terenów zielonych na terenie Centrum Sportowo-Widowiskowego przy ul. Przeczniej w Kozach.
współczesność
W centrum Kóz znajduje się kapliczka św. Jana Nepomucena, a w Małych Kozach kościół parafialny pw. Najświętszej Rodziny oraz Kapliczka Górnicza Matki Bożej z Dzieciątkiem. W Kozach znajduje się kościół św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza.

Każdy fakt prowadzi do źródła — możesz zweryfikować.

Legendy i podania

Legenda o Kozich Skałach Według lokalnej legendy, Kozie Skały w okolicach miejscowości Kozy były miejscem spotkań czarownic, które odprawiały tam swoje tajemnicze rytuały, a ich magiczne praktyki pozostawiły trwały ślad w kształcie i atmosferze tych skał.

Podanie o pałacu Czeczów W pałacu Czeczów w Kozach straszy duch ostatniej właścicielki, która zginęła w tajemniczych okolicznościach, a jej niespokojna dusza wciąż nawiedza mury rezydencji.

Pochodzenie nazwy Kozy Nazwa miejscowości Kozy wywodzi się z połączenia dwóch dawnych osad – Koz Górnych i Koz Dolnych, zwanych niegdyś „Dwiema Kozami”, co symbolizują dwie kozy w herbie gminy.

Szczyty w okolicy

Groniczki833 m n.p.m.
Gaiki816 m n.p.m.
Przegibek685 m n.p.m.
Czupel654 m n.p.m.

Ciekawe miejsca

Centrum Sportowo-Widowiskowe w KozachSport 400 m
Centrum Sportowo-Widowiskowe w KozachSport 450 m
Dom Kultury w KozachKultura 50 m
Gminna Biblioteka Publiczna w KozachKultura 200 m
LKS Orzeł KozyInne 450 m
Pałac CzeczówInne 200 m
Park w KozachPrzyroda 250 m
Parking leśnyInne 1,8 km
Parking przy szlakuParking
Źródło PysznePrzyroda

W Kozach znajduje się zabytkowa kaplica słupowa z Krzyżem Męki Pańskiej przy ul. Beskidzkiej, objęta projektem konserwatorskim dofinansowanym z funduszy unijnych. W ramach inwestycji gminnych powstaje Centrum Kreatywno-Kulturalne „Fabryka Inicjatyw”, które ma stać się nowym ośrodkiem aktywności lokalnej. W miejscowości działa także dom kultury z salą widowiskową, galerią sztuki i kołami zainteresowań, skupiającymi uzdolnioną artystycznie młodzież.

Odległości są podane w przybliżeniu od centrum Kozy.

Położenie i teren

Kozy leży na ok. 380 m n.p.m. Otaczające szczyty (≤7 km): Sokołówka 858 m (6.7 km), Groniczki 833 m (3.4 km), Chrobacza Łąka 828 m (3.0 km), Gaiki 816 m (4.4 km), Bujakowska Góra 749 m (3.8 km), Żródło Maryjne 723 m (3.3 km). Szlaki w pobliżu: Szlak Papieski (szlak żółty); Kozy - Żarnówka Mała (szlak żółty); Kozy - Żarnówka Mała (szlak niebieski); Lipnik - Przełęcz Cisowa (szlak niebieski); Kobiernice – Przełęcz pod Bujakowskim Groniem (szlak zielony); Lipnik Granica - Przełęcz u Panienki (szlak czarny); Kozy PKP - Chrobacza Łąka (szlak zielony).

Źródła (8): pl.wikipedia.org, kozy.pl, kozy.pl, kozy.pl · fakty zweryfikowane atomowo